CHÍNH XUNG (Kinh sợ hồi hộp)

Chính xung tục gọi là tim nhảy, tâm là hỏa tà, nếu không có huyết để nuôi tâm thì hỏa khí xung động, cho nên tâm nhảy. Dùng An thần hoàn để cho mát tâm. Hoặc dùng Quy tỳ thang gia Mạch môn đông, Ngũ vị tử để mát tâm.
Phàm những chứng tư lự quá độ, hay thất huyết gia mất máu quá nhiều thì có chứng tâm hư, nếu không thì phần nhiều ghé có đàm ứ, nên biện luận cho rõ ràng. Trong tâm có đàm, đàm vào trong tâm, trở trệ tâm khí, cho nên tâm dao động mà không an, nên dùng Chỉ mê phục linh hoàn gia Viễn chí, Xương bồ, Hoàng liên, Táo nhân, Đương quy, Xuyên bối mẫu. Hoặc dùng Chu sa an thần hoàn gia Long cốt, Viễn chí, Kim bạc, Ngưu bàng, Xạ hương. Lại có chứng vị hỏa dồn lên và công lên tâm làm cho tim nhảy đập, dưới tâm như đắp tường, nghe thấy có tiếng, lấy tay ấn dưới tâm có khí chống đỡ lại, đấy là dưới tâm có động khí, trị chứng này nên đại tả hỏa của tâm vị, một khi hỏa bình thì khí bình. Dùng Tả tâm thang hay Ngọc nữ tiển gia Chỉ xác, Hậu phác, Đại giả thạch, Toàn phúc hoa để giáng hỏa lại thêm Uất kim, Nga truật để mà công khí, thì ba cái là khí, huyết, hỏa đều được bình hòa mà không chống lên vậy.

4.KINH QUÝ (Lo sợ)

Quý là khiếp sợ, tâm là quân hỏa, quân hỏa tuyên sáng thì không lo sợ gì cả, khi ấy không có quí, tâm hỏa không đủ thì khí hư mà quí, huyết không nuôi tâm thì thần phù lên mà quí, bài Kiến trung thang trị tâm khí hư mà quí, bài Chích cam thảo thang trị tâm huyết hư mà quí. Nay lấy Dưỡng vinh thang thay cho Chích cam thảo thang, một phương trị khí hư, một phương trị huyết hư. Lại có chứng ẩm tà can phạm lên trên, thủy khí vượt lên tâm, hỏa sợ thủy khắc là thành quí, dùng Quế linh cam thuật thang. Thất huyết gia phần nhiều là khí huyết hư mà sinh ra quí, chứng thủy khí vượt lên tâm thì rất ít. Lại nói rằng : Chính khí hư thì tà khí phạm vào, phàm những chứng Chính xung, Kinh quí, Kiện vong, hoảng hốt, phần nhiều là đàm hỏa trào vào tâm nhiễu loạn thần minh mà sinh ra, thống đều hay dùng Kim bạc chấn tâm hoàn mà chữa. Kinh là thốt nhiên mà sợ hãi, can liền với đảm đều giữ tướng hỏa, quân hỏa hư thì quí, tướng hỏa hư thì kinh, vì đảm khí của người khỏe thì không kinh, đảm khí không khỏe thì phát kinh sợ, dùng Quế chi long cốt mẫu lệ cam thảo thang. Kinh sợ không dám nằm một mình là hư quá mức vậy, dùng Nhân thục tán, phàm đởm kinh có đàm thì đảm hỏa vượt lên, đấy là đảm không được giữ ở bên trong cho nên kinh vậy. Dùng On đảm thang gia Long cốt, Ngưu bàng, Táo nhân, HỖ phách, Sài hồ, Bạch thược. Lại có chứng hỏa của dương minh quá mạnh, ghét nghe tiếng người, nghe tiếng gỏ khua thì kinh sợ. Nội kinh nói: “khí gồm lại ở dương cho nên phát ra kinh cuồng vậy”, đó là can đảm mộc hỏa tỳ thổ. Pháp chữa phải cả phá cái hỏa của dương minh, nên dùng Đại sài hồ thang hoặc Đương quy lô hội hoàn. Huyết gia mắc bệnh kinh sợ phần nhiều là dương minh hỏa thịnh, bệnh hư mà kinh sợ thì cũng không ít, dùng các phương trên đây nên kiêm chiếu cố đến huyết chứng, đừng chấp nhất những thang Quế cam long lệ mà không biết rằng nghi hay kỵ vậy.