KINHGIỞI
“Kinh Giới vị tân, tối thanh đầu mục, Biểu hạn khước phong, trị sang tiêu ứ”
BIỆT DANH
Dương Giới, Giả Tô, Nhú Nam Kim, Tái Sanh Đơn, Như Khánh Tán, Độc Hành Tán.
HÌNH LOẠI
Là một loại cỏ nhỏ, sống từng mùa, hoặc mọc hoang, hoặc trồng- làm rau ở đâu cũng có.
CÔNG DỤNG
Thuộc loại cỏ thờm chuyên vào Gan để trị phong, trị dại gió. Giải tán Gan và mặt da, phong tà ở phần khí, gồm sơ tiết phần huyết.
Trang 148
TÁNH VỊ
Vị cay đắng, tánh ấm, mùi thơm, khí tán. Khí vị bốc nhẹ.
CHỦ TRỊ
Là thuốc phát biểu rất cần thiết, công năng trừ phong trị huyết, phát hạn, giải nóng. Trị các chứng nhiễm gió làm nhức đầu ghẻ độc, nóng lạnh. Là thuốc hay đối với các chứng thai tiền sản hậu.
KINH NGHIỆM
Công dụng của Kinh Giới rất rộng. Lý Thời Trân nói: Kinh Giới là thuốc hay đối với bệnh Phong, bệnh huyết, bệnh ghẻ. Uông Ngang nói: sau khi sanh ra huyết quá nhiều, trong bụng trống thì sanh ra bệnh phong, nên thường bị chứng băng hoậc vựng, không đợi phải kỵ gió bên ngoài xâm phạm. Dùng Kinh Giới cồ thể tan phong trong huyết. Dùng 3 chỉ sấy dòn tán nhuyễn, dùng rượu Đậu Lâm hoặc Đồng Tiện mà uống rất hay. Trầm Kinh Ngao nói: Gió ở trong da, ngoài màn thì Kinh Giới làm chủ chớ không như Phòng Phong có thể vào sâu, nên đàn bà sau khi sanh bị cảm mạo, phong hàn dễ nhập dễ xuất, có thể dùng Kinh Giới để đuổi cho khỏi hại Chánh. Và là thuốc cần thiết cho tất cả bệnh Phong và Huyết của đàn bà mới sanh, nhưng phải sao đen mà dùng, cần nhất là phải lấy hoa mà dùng, sức càng mạnh.
CẤM KỴ
Phàm người biểu hư có mồ hôi, huyết hư nóng lạnh, âm hư hỏa bốc, mặt đỏ, đầu nhức đều kỵ. Khắc với thịt lừa, ngựa, kỵ các thứ cá.
DỤNG LƯỢNG
Từ 8 phân đến 2 chỉ.
PHỤ LỤC
Trang 149
Ở núi Tà Lơn Campuchia có một giống Kinh Giới gốc cây to ngắn, lá ít, hoa ít, tánh chất rất mạnh gấp 4, 5 lần hơn nhưng ít ai biết dùng.