KHOẢN ĐÔNG HOA
“Đông Hoa cam ôn, nhuận Phế khước đàm, Khái nghịch thượng khí, Phế nuy Phế ung”
BIỆT DANH
Khoản Đông Đước, Đông Hoa Đước, Khoản Đông, Đông, Hổ Tư, Khoản Hoa, Khoản Đống.
HÌNH LOẠI
là một thứ hoa của một loại dã thảo sống nhiều năm. Người ta cũng có trồng nhiều nơi có. Nó không sợ mùa Đông. Đen mùa Đông có hoa nên có tên như thế. Lấy hoa làm thuốc.
CÔNG DỤNG
Chuyên vào Phổi để sơ Phế, tiết khí lạnh, hư thiệt hàn nhiệt đều thông dụng.
TÁNH VỊ
Vị cay ngọt, tánh ấm, không độc.
CHỦ TRỊ
Là thuốc cần thiết để nhuận Phổi, trừ đàm, ngừng ho. Trị ho nghịch, hơi đưa xốc lên. Bệnh Phế nuy Phế ung và khí tà làm nóng lạnh.
KINH NGHIỆM
Khoản Đông Hoa trị bệnh Phổi ho hen, những thứ thuốc hòa bình không kỵ đều thường phối họp nó để được công hiệu. Thí dụ đi chung với Bá Họp thì nhuận mà
Trang 151
có hơi bổ, trị ho suyễn trong đàm có chút máu, cùng với Tử Uyển, Bá Bộ thì thanh Phế cầm ho, trị trẻ con đàm nhiều hơi đưa xốc phát nóng. Cùng với Hạnh Nhân, Ma Hoàng thì thông Phổi trừ lạnh, long đàm trị ho. Cùng với La Bạc Tử, Tô Tử thì giáng khí tiêu đàm.
Tông Sảng nói: “có người bệnh ho lâu, người ta dạy đốt 3 lượng Khoản Đông Hoa ở chồ không có gió, dùng ống hút khói đẩy miệng, rồi xà ra, và ngày thấy có công hỉệu, nên thuật thêm để tham khảo. ”
CẤM KỴ
Ho nghịch, tiêu khát, suyễn gấp đều là bệnh hỏa bốc, khí nghịch. Khoản Đông mùa Đông tươi tốt, cay tán mà nhuận, ngọt hưỡn mà hòa, nên hư thiệt hàn nhiệt đều dùng được không cấm kỵ.
Gặp Tử Uyển càng tốt. Ghét Tạo Giác, Tiêu Thạch, Huyền Sâm.
DỤNG LƯỢNG
Từ 1,5 đến 3 chỉ.