GIÀ TRÙNG
“Già trùng hàm hàn, chuyên công huyết tích, Càn huyết trừng hà, dụng chi bất thất”
BIỆT DANH
Thổ Biếc, Địa Biếc Trùng tức là con gián đất.
HÌNH LOẠI
Giống ở dưới đất không có cánh, thân mốc, màu đất, thường sanh nhiều ở các kho gạo, kho cám của người Tàu. Hình hơi dẹp nhỏ, dài, có 6 phân, tựa con Ba Ba mà không có vỏ. Đừng lầm với con gián cánh khi mới lột vỏ.
CÔNG DỤNG
Chuyên vào Gan để mát huyết, phá tích, mềm chỗ cứng và tiếp xương.
TÁNH VỊ
Vị mặn, tánh lạnh, hơi có độc.
CHỦ TRỊ
Là một vị thuốc quan hệ để hạ huyết tích, phá trừng hà, trị mạch sữa không thông, đàn bà kinh bé, sản hậu huyết tích, gãy xương ứ huyết.
KINH NGHIỆM
Trương Trọng Cảnh, trị tạp bệnh và khối tích tụ trừng hà, đàn bà mới sanh đau bụng do có huyết khô, nên dùng phương “Đại Hoàng Già Trùng Hoàn”. Nhưng trong trường họp trị bị đánh , bị té dập gẫy, người xưa thường họp với Tự nhiên
/Gi-. ■’ịLjẩẨj / & f- l“3
Trang 98
đồng, Long Cốt, Huyết kiệt, Nhũ Hương, Một Dược, Ngũ Châu Tiền, Huỳnh Kinh Tử, Ma Bì Khôi, cẩu Đầu cốt. Trị bụng dưới đau do huyết bế huyết ứ thì hợp Đào Nhơn, Đại Hoàng. Dùng nó phải âm càn.
CẤM KỴ
Trường hợp không có ứ huyết ngưng đọng thì không được dùng. Đàn bà có thai dùng cẩn thận.
DỤNG LƯỢNG
Từ 1 đến 3 chỉ.
PHỤ LỤC
Già Trùng là một giống côn trùng có nhiều đặc tính:
- Thuộc giống đào hang
- Dùng dao bén cắt đứt làm đôi thấy có một thứ nước chảy ra đục đục, và đem ráp lại liền chạy được. Nên sách chép trị dập gãy, nối gân xương là thế.
- Con đực mạnh hơn con cái, người ta muốn chọn con đực để làm thuốc, bắt nhiều con cắt đứt làm đôi, gom lại ở mặt đất, đậy bát lại để cách đêm. Sáng ra con đực đều ráp lại được sống.
Vì nó tánh mát, chuyên phá huyết kết nên kèm theo tánh nhuận. Trường họp không phải huyết khô nóng thì dùng phải cẩn thận.