ĐỘC HƯỢT
“Độc Hượt cam khổ, cảnh hạng nắn/thơ, Lưỡng tức thấp tê, chư phong năng trừ”
BIỆT DANH
Độc Dao Thảo, Hồ Vương Sử, Cương Thanh, Trường Sanh Thảo.
HÌNH LOẠI
Là củ một loài cỏ. Khi có gió thì không động, không có gió thì lắc lay nên có tên là Độc Hượt (Hữu phong bất động, vô phong độc dao). Nhưng căn cứ trên dược tánh, thì xứ ta có cây Vòi Voi tánh giống Độc Hượt, nhưng còn củ rau Muống Biển công dụng so với Độc Hượt thấy tốt hơn. Đó là điều cần biết. Thêm nửa Độc Hượt rễ cứng to nhưng hương vị nhẹ, Cương Hượt rễ non mềm mà mùi hăng, củ rau Muống Biển vì là dây nên vào phần kinh.
TÁNH VỊ
Vị cay đắng, tánh ấm, không độc.
CÔNG DỤNG
Là vị thuốc chuyên vào Thận để đuổi phục phong ở Túc Thiếu Âm là đầu nhức, hai chân thấp tê. Sánh với Cương Hượt tánh nó hơi hưỡn.
CHỦ TRỊ
Trang 91
Là thuốc cần thiết trong bệnh thống phong để trị đau nhức, các khớp không thông, phong thấp tê. Người ta còn dùng để chữa bệnh giản.
KINH NGHIỆM
Trị Phong nên dùng Độc Hượt, nếu kiêm bệnh thủy nên dùng Cương Hượt vì phong hay thắng thấp. Độc Hượt dùng chung Te Tân, trị nhức đầu chứng Thiếu Âm, choáng váng xây xẩm. Cương Hượt cùng với Xuyên Khung dùng chung trị Thiếu Âm Thái Dương đầu nhức, thông các khớp.
CẨM KỴ
Đại phàm huyết hư phát giản, phát kinh, đầu nhức và khắp mình xương cốt đều nhức mà còn hơi nóng lạnh như thế đều thuộc chứng ở trong đều kỵ không nên dùng, phạm vào càng nặng thêm. Neu mạch không trệ hãm, chứng không có phong thấp đều kỵ.
DỤNG LƯỢNG
Từ 1 đến 2 chỉ.
PHỤ LỤC
Củ cây Vòi Voi ở vùng Long Khánh để được từ 1 năm trở lên dùng thấy hình như có công hiệu hơn Độc Hượt nhập cảnh.