XUYÊN KHUNG
“Xuyên Khung tân ôn, hành khí khai uất,
Phá huyết dưống tân, đầu thống bất khuyết”
BIỆT DANH
Khung Cung, Thổ Khung, Hồ Khung, Hương Quả, Dược Cầm,
Cửu Nguyên Xuẩn, Sơn Cúc Cung, Xa Hưu Thảo, Xà
Mạc Gia. . ‘
HÌNH LOẠI
Là củ của một thứ rau, dòng họ cần tàu, thuộc loại sống nhiều
.^nặm, củ kết khối như chùm trứng động vật. Lấy củ làm thuốc.
Giống sản xuất ở Tứ Xuyên là tốt nhất. •
CÔNG DỤNG
Chuyên vào Gan, kiêm vào Bọc Tim, và Mật để tan huyết khí, trừ phong ở Gan.
TÁNH VỊ
Vị cay ngọt, khi chín thịt trong như sừng có hơi dẻo, tánh ấm, không độc.
3
Trang 356
CHỦ TRỊ
Là thuốc cần thiết để thuận khí hành huyết, có công năng
hành khí, khai uất, vào Gan điều chỉnh huyết, trên lên đến đầu
mắt, dưới xuống đến huyết hải. Chủ trị nhức đầu và tất cả các
chứng khí huyết uất của đàn bà. Vũng chẽn vừng đau, thắt
lưng chân mỏi, phá huyết cũ, dưỡng huyết mới, bổ Gan tán
phong. Trị óc lạnh nhức đầu, chảy nước
3
Trang 357
mắt sống, nước mũi nước miếng.
KINH NGHIỆM
Xuyên Khung đi lên đến đầu mắt, đi xuống đến huyết hải, có thể tan phong ở kinh Can, trị nhức đầu
ở Khuyết Ẩm và Thiếu Dưcmg, và là thuốc thánh trị huyết hư nhức đầu. Có 4 đặc dụng: dẫn kinh
Thiếu Dương là một; Trị các kinh nhức đầu là hai; giúp khí thanh dương là ba; trừ khí thấp ở đầu là
bốn.
CẮM KỴ
Là thuốc không nên dùng lâu, dùng lâu có thể tổn Gan. Sợ Huỳnh Liên, bị khuất phục Thư Hoàng.
DỤNG LƯỢNG
Phổ thông mỗi lần dùng từ 8 phân đến 1 chỉ.
PHỤ LỤC
Xuyên Khung có rất nhiều giống, nhưng tóm .lại thứ nào củ nhỏ, hấp chín rồi thịt trong cứng dẻo, vị
cay ngọt mới tốt.