Tô-hành (£ Ể)
(Cành tử-tô còn noo) đè chữa chứng tê vl phong hàn thíp. . •
Tôi xẻt tử-tô là thuốc đỉ chữa chứng phong, ta thưởng dùng đỉ ăn trong bữa cơm, nhưng khổng biết ăn nhiỉn thời hại nguyên khí, vì thế người ngoài biêu yên không nôn dùng lả, người tạng phỉ yếu không nên dùng hột, còn thuốc an thai mà dừng cành cũng chỉ lấy lẽ thuận khí* nhưng cũng không nên dùng nhiều.
Kinh £)
VỊ nầy cũng gọi là giS-tô. VỊ cay, tinh ổn, không’ có chẵt-độc, đi đến kinh túc-qnyêt-âm.
VỊ này vào cả khỉ phận và huyét phận cSa tạng can, giải phong nhiệt và phát hãn. nhẹ đin mẳt, thông cồ họng, chữa chứng nhọt săì, chứng tê thíp, chứng loa-IỊch (nhọt ờ cồ). Chứng ung nhọt và lở ngứa, chửng đinh độc vi phong (tán hoa kinh-giới hòa với giẫm đề rịt ở nhọt) lại chữa chứng tràng phong, chứng hnyễt ly, chửng thồ huyét luc-huyét, trục ứ huyét, thông huyét và mất cho chàn. huyét và cỉm huyết, là thảnh được chữa chứng sỉn-hậu, huyít vận (tán bột hoa-kinh-giờỉ điĩn vởi nước đồng tiện < mà uổng), là thuốc tiên chữa chứng sin-hận tráng phong (tản bột boa-kinh giới hoầ với rượu mà uống).
PHÉP CHẾ : cíu láy bổng hoa phơi khố mầ dùng, thuỗc phit tán nên dùng sõng, thuốc về huyét phận nên dừng ci bổng mÀ sao đen. Vị này dè lần thời tốt hơn*
Tối xét vị kinh giới chữavề phong, ông Giẳ-Tữớog Qnốc gọi 1* Tái-íinh-đan ; ông Hửa-Họe-Sĩ khen 1A thàn- ihánh công ỉ ôcg Dới-Viện Sứ khen là thuốc càn vỉ sản- hậu, ông Tiêu-Tỗn-Kinh gọi 1A nhất-lặp-kim, không phii vô-eố 1A dược tiêng hay như thé. Tny tbế, nên xét bệnh mA dùng, néu phong ờ bl-phn, ở ngoAỈ cầch-raổ, mới nên dùng vị này.
• I
Bọc-hà ị‘f)
Vị này dùng cành vA lả, cay mà bơi thơm, lính ổn, không aừ độc, bõc mA đem lén. Đi đén kinh thủ-thiéu- Am vA thả-thải-âm vị này kỵ-lửa.
* •
Chủ ehũa chúng Dgcại bì pha bị phong abiệt, chứng nóng tận xương vi lao nhiệt, chúng trẻ em kinh phong sót nhiên. Lại phá hujít, clíưa lỵ,-tiên thực, giáng khí, chữa chứng kclc loạn, chứng kinh-giản, cùng nhẹ cho dàu mât, thông cho cầc khiêu, những chứng bị mèo cân, rắn căn, ong đốt và chửng thương hàn lưỡi trâng đều tán hòa. vời mật mà bổỉ,
• ‘t ;»•
Tuy nhiên, uÓDg nhiêu thời hại tâm, can, uõng làn thời tiét khỉ củẩ tạng lốm vầ hao tốn ồm-dương. Người Ốm mói khcé nên kiêng,’ là sợ vong dưong, người rgoaỉ biêu hư yíu hay chân Am bư, và õm nặng rói. ma lũa ăn ra mồ-hôi khổng cbỉ (òư hãn) đỉa phải kiêng.
Tôi xét vị bạc-hà cay thơm, ch&a được trệ khỉ, dẹp khí của tạng can mà nén tạng phế, tiên phcng nhiệt, quang đẵn mất, tri em kinh phong sốt nhiêu nên dùng
9
‘ề
I / ‘ * I ’ 7TÍn*.\ác-h
đẽa, nhưng tính bốc lên mà phát hSn, nên phải xét kỹ sẽ dừng.
I •
Trúc-dlộp (Ỷỳ #)
VỊ ngọt mà tính hàn không có độ3, vừa thăng vừa giáng là âm ờ trong dương, đi vào kinh túc dưqng-minh VÀ thủ-thiẽn-Ẳm. ;
VỊ này trục được khí bỖ3 ho ngược lén, lui dược hơ nhiệt phiìn táo, thanh tạng tàm mà trừ nhiệt, chữa chứng ểơm nhiệt ở trên ngực, chứng nhiệt b kinh dươog-mỉnh mà phát kbát, lại thanh phé, tiêu đờm, lợi tilu-tiệm
Vị này chỉ chạy di mầ không giữ lại, nén khống cỏ ích, đàn bà chửa phải kiông.
VỊ này tức ỉầ lá tre hon hay là búp măng.
Trúc-nhự £)
Lấy Õng tre non cạo tinh xanh ờ ngoài, rSỉ cạo lẩy. tinh trỉng ở trong là trúc-nhự.
Cam mà bơi han, đi đén kinh túc-dương-minh.
VỊ này chữa chứng kbỉ ngược lên mà oẹ. Chứng tiên khảt, chứng oẹ thồ, chứng huyét nhiệt mà thố huyêt hay lục huyêt, cnứng băng hoyít, chủng dải r&t hay tlễu-tiện bé, chứng nghẹn cách, chứng phong đàm, và lợi tiên tiện. Lại chữa 5 chứng trĩ, thư thải cho gằn mà không co qutp, chứng cuống họng ỈỀ, chứng hư phiền khống ngi,
■chứng tạng phí yíu mà nhồ ra huyít, chứng thương hàn vì khó nhọc, chứng hòn dấi sưng mk co lên, chúng đau bụng, chứng ung nhọt, chứng có thai mà đau ngực (thai kinh), chứng cồ thai mi ố trở (ọe khổng ỉn được), chứng trẻ em kinh, giỉn, cĩm kbần, người sốt, lại sAt trùng £iun, chữa nóng rét cho trẻ em.
Trúc-IỊch a)
Lấy Ống tre non tich ra cho tníy miíng gừrg rồi nưởog chín vẳt lỉy nước gọi li trúc-lịch.
Vị này ngọt chữa chứng trúng phong mà đờm dãi rềnh lên, tinh tbằn mu đi, chứng phong dim b bi phu bay kinh lạc tứ chi, khổng có vị này không đén được, chứng đần bi có thai bay sanh rồi, mà người buồn mà quay đỉo, lúc cỏ thai và lúc sỉu-bậu mi uổng đỉu khổng cố hại. Lại chữa ehứng trẻ em kinh giản, sốt ra mồ-hôi phièn khát và người Am hư đàm hỏa, uống vị này rít có hiệu.
Tuy thí, uống nhiều thời hoạt tràng nên người đi clu lỏng khổng uống dược, hơn nữa, chứng đầm vì lạnh hay vi thấp vi vì in uống tích lại mi thành ra, thời vị trúe-lịch khổng chữa được. Tôi xét vị trúc-lịch 1* thuốc cần cho người tráng phong nhưng chứng đàm phàn nhiều là Am hư mà hỏa vượng lên úng tâc dường lưú thông, nhờ vị này dề tuyên thông dược. Nhiều người cho vị này là hàn, nhưng đi nướng VẾO lừa lại thêm nước gừng Ihl còn dAu là hàn.