Đông Y ứng dụng ngũ hành Kim, Mộc, Thổ, Thủy, Hỏa tương ứng với ngũ vị Cay Chua Ngọt Mặn Đắng trong các vị thuốc để trị bệnh.

Đối với cuộc sống thường nhật, hiểu được căn bản đặc tính của từng vị và ứng dụng vào các loại thực phẩm gia vị sử dungh trong cuộc sống hằng ngày có thể giúp ích được rất nhiều cho sức khỏe chính mình và gia đình.

1.Hành Kim.Vị Cay – Có tính phát tán, làm đồ mồ hôi nhờ đó mà hành khí tăng cường lưu thông khí huyết và giải cảm.

– VD điển hình về vị Cay đó là các loại rau thơm như bạc hà, tía tô, húng lủi, húng quế, thì là, rau răm, rau ngổ. Hay các loại gia vị cay nóng như gừng, hành hẹ, tỏi, tiêu, ớt, xả… giúp giải cảm rất hay. Đó là ứng dụng của vị cay.

2.Hành Thổ. Vị Ngọt – Có tính bồi bổ hư nhược và nuôi dưỡng ví như đất mẹ chứa nhiều chất dinh dưỡng muối khoáng để nuôi cây, nuôi các loại vi sinh trong đất mở đường cho một chuỗi thức ăn động thực vật trong tự nhiên.

– VD điển hình về vị Ngọt đó là tinh bột trong các loại đậu, gạo, khoai, củ các loại có tính bồi bổ nuôi dưỡng con người. Hay các vị thuốc dân gian dùng để bồi bổ như: hạt sen, Táo đỏ, Nhãn nhục, Kỷ tử cũng đều là ứng dụng của vị Ngọt

3. Hành Hỏa. Vị Đắng – Có tính tả hoả thanh nhiệt, táo thấp

– VD về vị Đắng như khổ qua, bồ ngót, rau má, bông Thiên Lý, Bông Bí, đọt bí, đọt chạy, dưa chuột, so đũa, hay thậm chí loại thức uống giải khát quen thuộc cafe đều có tính làm mát, thanh nhiệt, lợi tiểu

4. Hành Mộc. Vị Chua, chát – Có tính thu sáp, săn se tức làm co rút, thu liễm, se khít

– VD điển hình vị Chua, Chát có thể kể đến như Ô mai, Chanh, Táo mèo, Trà đều có tính làm chắc ruột, gây táo bón. Dùng ngoài da có cảm giác se khít lỗ chân lông. Như vậy tùy trường hợp mà có thể ứng dụng vị chua chát vào cuộc sống. Như hội chứng ruột kích thích có thể dùng trà, ô mai, xí muội, táo mèo, nước cốt chanh đậm đặc để ngăn cầm việc đi tiêu lỏng.

5. Hành Thủy. Vị Mặn – Có tính tả hạ, tán kết, làm mềm, nhuận tràng

– VD điển hình là các loại hải sản, cá biển có vị mặn rất dễ làm ỉa lỏng, ỉa bọt nếu dùng quá nhiều. Đó chính là đặc tính nhuận tràng của vị mặn. Các thực phẩm khác vị mặn như hải tảo, côn bố, nấm mèo, rong biển theo Tây Y có thể trị được bướu cổ do bản thân có chứa nhiều Iot. Thực ra đó là tính chất của vị mặn có thể tán kết, làm mềm bướu. Nhiều vị thuốc Đông Y ứng dụng vào trị Ung Thư, Sỏi Thận, Sỏi Mật đều là ứng dụng của vị mặn như: Mẫu Lệ (vỏ con Hào), Kê Nội Kim (mề gà), Thủy Điệt (con đỉa), Hổ Phách (nhựa thông rơi vào đất lâu năm)