ÍCH MẪU THẢO
CHỦ TRỊ
Là thuốc cần thiết để trừ thấp nhiệt, thông tiểu tiện, thông tân dịch khắp 6 phủ, 9 khiếu. Trên khai tấu lý, dưới thông Bàng Quang, trị bệnh lâm, thũy thủng, Huỳnh Đản.
CẨM KỴ
Hượt Thạch dùng để trị thiệt nhiệt, có thấp, nên trường hợp âm hư, hư hà, giả nhiệt đều kỵ. Người âm tinh không đủ trong nóng làm cho đường tiểu ít, đỏ, gắt, hoặc không thông. Và nóng bức rức, khát nước do âm hư, lửa bốc, nước khô đều kỵ. Người Tỳ Vị hư tuy không tiêu chảy cũng kỵ.
KINH NGHIỆM
Hượt Thạch nhuận khiếu không chỉ ở đường tiểu mà còn có thể nhuận lỗ chân long mặt da. Dưới có nhuận hượt đường tinh, đường nước vì là thuốc lợi khiếu thẩm thấp, nên là thuốc quan trọng mùa thử nhiệt, vì thử đều là thấp nhiệt nên có trong phương Lục Nhất để trị Thương Hàn trúng thử, ngoài trong đều nóng, bức rức, lăn lộn, miệng khát, tiểu tiện không thông. Còn gồm trị sạn Thận, bọng đái. Trường họp trị Thử có thể thường dùng.
DỤNG LƯỢNG Từ 1 đến 3, 4 chỉ.
PHỤ LỤC
Dùng Hượt Thạch phải có hai điều để ý:

• Bệnh thấp nhiệt thiệt chứng, hoặc Thương Hàn trúng thử hoặc thuần nhiệt thiệt chứng như những trường hợp sạn thận, bọng đái chứng thiệt.
• Những vùng khí hậu thấp nhiệt thì Hượt Thạch lại là vị thuốc quý. Thế mà trong Tây Yjfthấy áp dụng để chế thuốc uống.
  Trang 139
  HÌNH LOẠI
  Là một loại thảo cả cành lá rễ hột đều làm thuốc được. Là loại thuốc trồng nhiều hơn mọc hoang. Hột gọi là Sung úy Tử. Cành lá gọi là ích mẫu thảo.
  CÔNG DỤNG
  Vị cay đắng, tánh hơi lạnh, không độc.
  CHỦ TRỊ
  Là thuốc cần thiết để trừ ứ, sanh tân, thông kinh, sản hậu.
  KINH NGHIỆM
  ích Mau vốn hượt huyết, hành khí, có công hiệu bổ âm nên mới gọi là ích Mau. Phàm thai tiền sản hậu đều nương nhờ huyết khí, nên có thai không ứ trệ dùng phải cẩn thận. Sản hậu không có chứng hư, làm thuốc cao uống có công hiệu hượt huyết hành kinh, quả là thuốc phụ khoa, kinh mạch không đều rất hay. Nhưng cành lá công hiệu nhẹ hơn hột. Còn hột có phần bổ âm nhiều hơn.
  CẤM KỴ
  Trường hợp huyết băng và con ngươi nở to đều kỵ.
  DỤNG LƯỢNG
  Từ 1 chỉ đến 3 chỉ.
  BIỆT
  Sung Úy
  “ích Mau khổ hàn, trừ ứ sanh tân, Thông kinh hượt huyết, thai sản tùy nghi”
  DANH
  Trang 140
  PHỤ LỤC
  Thuốc trị bệnh huyết chứng, tử cung của đàn bà có hai thứ có vị rất đắng mà tánh đối chọi nhau, một nóng, một lạnh là ích Mau và Ngải Diệp. Một huợt huyết, một ôn huyết. Để đối phó hai truờng hợp tử cung nóng và tử cung lạnh, hai trường hợp đều có thấp, sanh nước chua xâm nhập vào tử cung mà làm bệnh. Đó là điều cần phải biết.