Tạng Tim ở trong thân người như bầu trời có mặt trời. Thiên Dương Sanh Địa Hỏa nên gương
Dương Toại thu được lửa mặt trời, tức là lửa đã bám vào vật. Kinh Tim hóa chất bổ làm huyết thì quy
về Gan. Bởi vậy Gan cùng Bọc Tim và Mật đều dẫn tướng Hỏa, mà Thiếu Âm Tim và Thận riêng chủ
khí nhiệt, có trường hợp Tướng Hỏa trợ nhiệt, thanh thì dùng Cầm Liên, công thì dùng Tiêu, Hoàng, là
trị nhiệt kiêm trị Hỏa. Có trường hợp như mùa Hè đã nóng quá, lại thêm lửa nung trong lò cũng có
chứng nhiệt giúp thêm Tướng Hỏa, như mặt trời chiếu xuống Hỏa Diệm Sơn với trạng thái gió lùa lửa
bốc, luận chứng nên phải tùy loại mà suy. Vả chăng theo năm tạng mà luận thì Tim thuộc Hỏa, theo sáu
khí mà luận thì Tim Thận đều chủ dương nhiệt, mà Hỏa phải thuộc Thiếu Dương. Có thể phân, có thể
hợp, tóm lại phải nên biên kỹ.
Tham luận: Bầu trời là một bầu khí lạnh, mặt trời là khối lửa, theo đà viên quang hồi tụ phản chiếu vào
địa cầu. Địa cầu một phần đất, ba phần nước, ánh sáng mặt trời xuyên qua nước, nước bốc thành hơi
hòa lẫn không gian. Nếu không xuyên qua nước mà xuyên qua cây khô như tre nứa thì bốc cháy thành
lửa. Nếu muốn lấy lửa mặt trời thì phải có ánh sáng mặt trời, có gương chiếu đại để thu ánh sáng, có
bùi nhùi dẫn hỏa, thì nhiệt lực tập trung mới có chỗ phát hỏa. Thế là từ hỏa phát nhiệt, rồi từ nhiệt biến
thành hỏa. Cho nên hỏa với nhiệt tuy hai mà một, nhiệt với hỏa tuy một mà hai. Thế là một minh chứng
khí Thiếu Âm phải có tiếp xúc với Khuyết Âm mới xảy ra Thiếu Dương tướng hỏa ngoài cõi thiên
nhiên. Mặt trời tuy là một khối lửa, nhưng đối với địa cầu vẫn xa. Cho nên cái tiếp xúc của loài người
chỉ là nhiệt chớ chưa phải hỏa, trừ khi nào khí nhiệt đã chạm vào cây khô bốc cháy. Chính vì thế hỏa
với nhiệt phải được minh định rõ ràng.
Tạng Phổi là bầu trời lạnh, tạng Tim là mặt trời dưới bầu trời, mạch Nhiệm là ánh sáng mặt trời chiếu
xuống nước. Thận là biển cả. Tuần hoàn âm huyết là hơi nước bốc lên không gian để chan hòa cùng
ánh sáng mặt trời. Cho nên nếu phân tích từng phần tạng Tim ra mà nói thì tạng Tim tuy thuộc hỏa nhờ
có khí lạnh của mặt trời Phổi, có ký tế của Thận thủy làm cho tạng Tim phần bên dưới lệch về trái
thuộc Thiếu Âm, Phần bên trên lệch về phải thuộc Khuyết Âm. Rồi Thiếu Dương Tam Tiêu và Mật
cũng theo đó mà xuất hiện. Thủ Khuyết Âm là Khuyết Âm phần trên. Túc Khuyết Âm là Khuyết Âm
phần dưới. Thận tuy cung cấp âm huyết cho Tim nhưng phải nương nhờ sự tiếp tế của hậu thiên. Trên
nhờ mũi hô hấp khí thiên dương, ngoài mặt da nhờ tiếp xúc với nắng gió, trong tủy xương nhờ động cơ
nhiệt lực của tủy xương mà nhiệt lực của tạng Tim được đều đều nối tiếp. Thế là Thiếu Âm hợp tác
với Khuyết âm, mà Thiếu Dương tướng hỏa trong thân được bủa khắp. Đây cũng là một minh chứng.
Thế là Hỏa giao với Thủy, Thủy tương ứng với Hỏa mà thành nhiệt; nhiệt là thuộc không gian quảng
giữa của Thủy và Hỏa; con người ở trong quảng giữa, căn cứ vào đó mà minh định khí nhiệt. Giả sử
Hỏa không giao với Thủy mà giao với Mộc, thì Mộc lại sanh Hỏa chứ không thể là nhiệt. Thế là từ
Hỏa tỏa ra nhiệt, từ nhiệt phát sanh Hỏa, nếu chạm phải Mộc phát sanh Hỏa, tuy ba mà một, tuy một
mà ba vậy. Ngoài thiên nhiên đã thế, trong con người cũng thế!