VỊ cay, khí ổn, khổng cố chít độc, khi bận mà vị bạo, bổc trờ lên, thnộc loại dưong di vào kinh thủ-thểi-âm, kinh tủe-thAi-Am và kinh túc-dương-minb.
Chi chữa chứng hoỉc-loạn, chứng nôn-ọe hay phiên vị, chứng ra mô-hốí VA tiêu chứcg nè những nước. Lại phất bin tAn bần thíp, trừ chướng khi, chữa sõt rét.
Tuy thí, người đS gầy jểu hay 1A vi nóng mi lôn ọe khổng uổng được, cổn vị hln vi nẽ khỉ mi đau bung thi
8-ịríku.(ác-h
uống rít hay. Nhưng người Am hữ hỏa vượng, người dạ- dày nóng mà thồ thời phải kiềng.
PHÉP CHẾ : Bỏ cành, dùng lá.
Tổi xẻt kinh < Ngạc-Nghiêm • của nhà phật gọi vị này 1À đáu-láu-bờ-hương, bẫm thu khỉ thanh hỏa. thơm mầ nóng, là thuốc vỉ tạng tỷ, tạng phí.
ĩức là bọ-mèo-cau, lúc bnSog can nở thời rụng ra. VỊ cay, đíng, hơi ón, không có chít độc, đi vào kinh lúc-dương- minh và túc-thái-ầm.
Chủ hạ khí ờ cách-mổ, tiéu phù-ní, dẹp thố-xnĩèn, chữa hoẳc-loạn, trừ khí lạnh hay nóng xổng lên tạng tâm, trừ chứng nóng ỏng trệ ở đại-tràng, là thuốc cỉn đế nhẹ dly chưởng, thóũg th&y-khí.
Tuy nhiên, các chúng hư yéu khổng nén dùng. Dù chứng hoắ>loạn, chứng đàm cAch cổng lên bụng trên, bụng dưới, chứng dại-trầng có chít độc, nhưng phỉi 1A thực chửng mới dừng dược.
PHÉP CHẾ: Rửa kỹ bằng nước và rượa rồi phơi khố mà dừng.
Tôi xét vị Dầy tựa như vị binh-lang, nhưng vỉ này tinh hồa boSn mi giỏng khí hơi chậm.
Rít đẳng, rít lạnh mi khổng có chít độc, đi VỂO kinh <úc-dtrơng-minh, túc-thầi Am, tỉc-qnyỉt-Am vầ Ai vào kình <hủ-dương-minh, lả Am ở trong Am, di đôi với vị boầng- <cầm.
Vị Dầy rửa sạch được dạ-dày và đạí-tràog> tiêu * huyết và ngoan-đàm (đàm quành), phả chứng tích-tụ, tiên -chứng đìy chướng, phả chứag tác kít, ngừng chứng bĩ mà 4au, tản chứng uag-nhọt về nhiệt độc, tỉnh chạy đi mà không giữ lại, cho nên nhẹ được mọi chứng thực nbiệt còn gọi là tướng-quồn vỉ cỏ sức mạnh.
Vị này cùng uổng vời hơàng-cỉm, bậch-thược, mẫa- lệ, tẽ-tấn, phục-Iinh, đè chữa chứng kinh-iợ, tức giậu và chửng dưởi ngực kinh giật. Uổng vời VI tiêu-thạch, vị .tử- ihạch-anh, vị đào-nhấn đè chữa chứng hnyét bí, nóng wới cỉm và liên dề chữa chửng lực huyết
Tny nhiên, mọi chửng bịnh nhân hư yéu đèn không được dùng. Chứng hỏa hư bốc lên cũng phải kiêng. Néu nhiệt ở huyít phận là ti-khi hữu hỉnh thời nên hạ, nhiệt . ò khi phẠn li tà vổ hình thời khống nên hạ. Mọi chứng bí vít vi huyẽt khô hay hayỉt hữ và chửng hư yêu vở hỉnh đèn phii kiêng.
PHÉP CHẾ: Đề sống mà dùng, hay lA tầm rượu mà chưng hoịc lấy cồm bao ở ngoài mà nung cho chiu.
Tối xét sảoh Ngọc-Dịch có nỏỉ «VỊ Đại-HoAug tằm vài rượu thời vAo kinh tkAi-dưưng ỈA nhờ sức rượu <ề đem lên chỗ MO, cho nén bài đai-thừa-khi thời tằm với
nrọn, còn bài tiều-thừa-khí thờỉ đè sống. Ong Hà-Gian cũng nói: < Nén vị này khổng ché bằng rơọu thời khổng trùr đơợc nóng ở trên >.
Phác-tiêu uv
VỊ cay vồ dẳng, tinh rẫt hàn, trỉra mà giáng, thuộr vỉ loại âoL
VỊ này hóa được tíca tụ ở luc phủ. trừ được dic’j lỵ VẾ kbiên thời nhuận, được phân khô. tiêu nhọt và đày mủ trố ra, phá chửn£ huyèt-bê, cnứcg đam-bĩ, chưng thương hàn Ị hái cuông, chứng đai-iiỉu tỉện bí, chứng người vàng trán đen, chún^ cuống bẹog tè, miệug lờ, chưng nữ lao-thương (đản ổng hại vè tỉnh duc), chửng đau mẳt vì phong nhiệt.
Tuy nhiên, mọi chửng mà bệnh nhấn hư yín, hay chứng Am hư giỉ nhỉệt và người có thai phỉi kiêng.
PHÉP CHẾ: Vị. nảy vầng mà đỏ chớ uỗng, vị xanb vồ trắng mới tỗt, uống vời thuốc thang thời tản bột mfc bòa vào.
Tôi xét vị phầc-ùẻu cục là hân, mà tỉch tiêu đi, ci loại kim thạch đem ngâm VỂO nước phầc-tiêu cflag tiêư mò 11 được, buÓDg chi là tạng phủ tỉch tu.*
Mang-tiẽu (Ể lí)
Vị Dầy lầ vị pbác-tiêu đem chỉ luyện đi, bỏ vào trong chậu một đêm ma cô cạnh ra la mang-tiéu cũng gọi Ib bồn-tiêu (JÈ tíị) khi chí ròi chỉ còn một nửa.
VỊ này tiêu tich, thông kinh nguyệt, bối vào bụng người khố sanh có thè sinh ngay đuợc, lậỉ quang mít vì tạng tằm, tạng can nống, đỡ chứng đau vỉ trâng vị tích lại. Có thuyét noi: « Thứ bồi-tiôu có 4, 5 cạnh mà trảng bóng như vị bạch-lbọch-anh thời gọi ỉà anh-tièu hay mã- hoa-tiểu. Vè tính mỉm được chít rắn và phả tích cũog như phàc-tiéu. nhưng hơi hòa hoin, chững nhức đỉu muốn chẽ*, đi, líy bột vị này thòi vào mũi là dỡ. lại chừa chứng luy-lhực-sang, chứng phạt-bõi-sang. chung uống nhiều thuốc đan-thạch mà phát sõi pbảt 16. »
VỊ nểy ghéỉ vị khồ-sam. sợ vì nữ-uyỉn.
Phong-hód-tiêu (ẾL >ííi)
Tưc là vị phác-tiên đun sôỉ, rồi lẵy lụa lọc tioog chậu sành mà đeo 6 trên J’éng cho mát, cách đốm đọng lại bống trâng mò thểnh ra..
VỊ này nhẹ mà không giảng, hòa được chứng đàm quành lại và mọi chửng đàm hỏs.