Thần Nông nếm thuốc, dùng năm vận sáu khí của trời đất phối hợp vào năm tạng sáu phủ thân
người, nghiệm xét tánh vị để trị tất cả bệnh tật có thể gọi là tinh tường. Gần đây có Tây y du nhập toàn
bằng giải phẫu để xem. Họ bảo cổ nhơn Trung Hoa chưa hề thấy tạng phủ, chỉ tưởng tượng bịa đặt
không đủ để tin cậy. Nói như thế là phải hay không phải?
Đáp: Không phải, người Âu mới sáng lập y pháp nên cần phải giải phẫu mới biết được tạng phủ. Còn
Trung Quốc thánh xưa minh định ra năm tạng sáu phủ, sự thiệt rõ ràng đâu đợi đến ngày nay mới dùng
phép giải phẫu. Ngay đời Thần Nông sáng lập y dược, hoặc đã từng giải phẫu, hoặc có thể thánh nhơn
có cách ngầm suốt tạng phủ. Nhưng đã định ra được từng tên từng tướng của tạng phủ quả đúng như
thế! Nếu không phải đích thân thấy được tạng phủ thì không thể làm được. Như thế đâu thể nói người
xưa chưa từng đích thân thấy được tạng phủ! Kinh Linh Khu nói: năm tạng sáu phủ có thể mổ ra xem.
Căn cứ vào lời kinh này thì đủ biết cổ nhơn đã từng giải phẫu xem qua. Vả lại, Tây y căn cứ vào giải
phẫu chỉ biết được thứ lớp nhưng không biết được kinh mạch, chỉ biết được hình tích nhưng không biết
được khí hóa; so với Trung y bây giờ, mỗi bên đều có chỗ hơn kém. Nếu đem so sánh với Nội Kinh
xưa thì Tây y còn lạc hậu lắm.
Tham luận : Nếu ai có thâm nhập Huỳnh Đế Nội Kinh Tố Vấn rồi mới không ngờ có những điều khoa
học tối tân biết, người xưa cũng đã biết. Và có những điều người xưa biết đã trải qua năm – sáu ngàn
năm mà khoa học ngày nay vẫn chưa biết.
Nếu căn cứ vào vẽ tạng Phổi hình như nải chuối, tạng Tim như cái gàu, thằng người như ông tướng thầy
pháp. Và cách nói Tam Tiêu có tên chứ không có hình của người Trung Quốc đời sau vẽ, để phê bình
cổ nhơn không biết gì hết về cơ thể phải giải phẫu. Trí hiểu biết như thế chẳng khác nào tinh thần học
hỏi của người Trung Quốc ngày nay! Thật không xứng đáng để thức giả xen lấy nửa lời, chỉ nên thương
hại mà tội nghiệp!
Hầu hết học giả nhìn đời không ngoài mấy cách như sau:
1) Hoặc cho dòng đời chỉ là thế dốc ngược mà người xưa chỉ là ngu ngoan man rợ, còn hiện tại là
thánh thần.
2) Hoặc nhìn đời theo kiểu mặt bằng, lúc nào cũng thế.
3) Hoặc nhìn đời theo kiểu tuột dốc, mà người xưa là thần thánh, người nay là điên cuồng.
Kẻ hiểu như thế chẳng khác nào anh chàng đi thuyền vượt biển, đánh rơi kiếm ở mạn thuyền, bèn khắc
dấu ở mạn thuyền để đợi thuyền về đổ bến lặn mò. Kẻ nói như thế, hiểu như thế có đáng gì để cùng bàn
chuyện Y Khoa!
Tác giả nói Tây Y căn cứ vào giải phẫu chỉ biết được cơ thể chớ không biết được kinh mạch, chỉ biết
được hình tích chớ không biết được khí hóa. Nói như thế không biết có phải hay không? Ta hãy căn cứ
vào những mẩu chuyện sau đây để nhận xét thì có thể biết.
Không biết bao nhiêu bác sĩ Tây Y đua nhau đi học châm cứu, rồi mỗi người kết luận một cách. Có kẻ
bảo: Có lẽ người Trung Hoa xưa vì băng rừng lướt bụi, bị nhiều gai nhọn đâm vào nên nảy ra thỉ tổ
châm cứu.
Có kẻ lại bảo: Có lẽ người Trung Quốc xưa từ đánh nhau bằng cung tên bị thương tích, mới nảy ra
điều kiện phát sanh cái học châm cứu. Và họ học châm cứu thì được nhưng họ rất khó học chữa bệnh
bằng thuốc, nhứt là luật Thương Hàn. Và họ cho rằng Đông Y dùng thuốc chữa bệnh là một thứ triết
học bói toán. Thậm chí bác sĩ De La Fuje, một nhân vật Hàn Lâm Y Viện Pháp, mà dám dịch hai chữ
Tam Tiêu ra thành “Trios Rechauffeur” của tiếng pháp thì thật là buồn cười! Đến ngày nay chân trời
bên kia đang hiểu Đông Y như nhìn trong sa mù tơ lơ mơ thấy một vật gì. Không biết họ có thẹn thùng
với cái hiểu đã qua hay không nhỉ!