BỆNH ĐẠI TIỆN TÁO

(Đại tiện can táo)

KHÔNG PHẢI LÀ DO PHONG HỎA

Có người hỏi tôi rằng:

– Những người bị bệnh bán thân bất toại, lại kiêm thêm chứng bệnh bị đại tiện táo bón, cổ nhân gọi đó là bệnh phong táo, nói là bệnh đó có phong có hỏa, liệu cổ nhân nói như thế có đúng không?

Tồi trả lời:

• Nêu chứng táo bón là do phong do hỏa, thì dùng thuốc tán phong, thanh hỏa, nhuận táo, công hạ. Khi đại tiện đã thông thì phong tự tán mà hỏa tự thanh, như thế thì tất nhiên là phải hết chứng táo bón.

Tôi thường thây các thầy thuốc khi chữa bệnh này, thường thường dùng lầm thuốc công hạ, sau khi đã hạ rồi thì chứng táo bón lại càng nặng thêm lên. Chung quy là do lúc bình thường khi đi đại tiện, người ta không thấy rằng đại tiện hoàn toàn không phải là tự nó theo đường Đại trường mà ra, mà phải do con người dùng khí lực để đâ’y nó xuống. Cho nên sau khi bị bệnh bấn thân bất toại, người ta không còn khí lực để động chân động tay, người ta cũng không còn đủ cả sức để nói nữa, thì người ta lây đâu ra sức mà răn để tống được phân ra ngoài. Cứ theo đó mà suy, thì chứng đại tiện táo không phải là do phong do hỏa, mà do người bệnh không còn đủ sức để rặn mà tống cho phân ra ngoài. Phân nằm ở Đại trường lâu ngày thì tâ’t nhiên là sẽ bị khô ráo mà táo lại, chính vì thế mà bị bệnh táo bón. ‘•

BÀN VỀ BỆNH ĐTTlỂU NHIÊU LAN và chứng

BỆNH VÃI ĐÁI KHÔNG NHỊN ĐƯỢC

Có người hỏi tôi:                                                                                 —                                                                                    .

• Bệnh đi tiểu nhiều lần và bệnh vãi đái không nín được, có loại do hỏa, có loại do hư yếu, vậy có thể nào phân biệt được nguyên nhân không?

Tôi trả lời:                                                                                  _M *

• Có lúc đi tiểu thì thấy trong ngọc hành đau buốt, nước tiểu cứ són ra, són ra từng giọt một, lại có màu đỏ, thì đó tâ’t là do hỏa. Nếu như ở người già lão đã cao tuổi, hoặc ở người hư yếu, thì đi tiểu được nhiều nhưng đau, màu nư£c,trểu trong, đó là do khí hư. Đường tiểu tiện tự mở ra rồi nước tiểu lự chảy ra mà không biêt, bệnh đó gọi là di niệu. Còn nếu gọi là vãi đái, thì có nghĩa là khi nước tiểu muốn ra, người bệnh không làm sao mà giữ lại được, dù muốn giữ lại mà nước tiểu vẫn tự chảy ra, thì đây chính là một căn bệnh về đường tiểu tiện.
• Còn nếu như mà bị bệnh bán thân bất toại, lại kiêm luôn cả bệnh đi tiểu nhiều lần+ioặc vãi đái không nhịn được, nhưng trong ngọc hành không hề.thấy đau đớn gì cả, thì chứng đó đúng là do “khí hư bất cố”, vì thế mà không giữ được nước tiểu lại.
• BÀN VỀ NÓI NĂNG NGỌNG NGHỊU PHÁT ÂM KHÓ
• KHÀN KHÔNG PHẢI LÀ DO ĐÀM HỎA
• Có người hỏi tôi:
• Nói năng không rõ ràng, giọng nói ngọng nghịu, cổ nhân gọi là bệnh “Ngữ ngôn kiển sáp”, cổ nhân cho rằng gốc bệnh là do ở lưỡi, nguyên nhân thì do hỏa hoặc do đàm, cách lý luận đó của cổ nhân chắc là không sai?
• Tôi trả lời rằng:
• Hoàn toàn không phải là do đàm do hỏa. Trong lưỡi vốn có hai cái ông, bên trong thì thông với não khí tức là khí quản, để chứa khí ra vào lui tđi, mà khiến cho lưỡi chuyển động để nói được. Nay người bệnh bị bán thân bất toại, một nửa cơ thể không có khí, cho nên không thể động chuyển được. Vì thế một nửa của lưỡi cũng không có khí, cho nên không thể nói được hoàn toàn như iúc không bị bệnh, vì thế mà nói năng trở nên ngọng nghịu không được rõ ràng. Hãy xem trẻ em, khi chân khí còn non nớt, chưa được đầy đủ thì không thể đi được, cho nên nói năng cũng còn ngọng nghịu. Khi cao tuổi, khí trong người suy yêu thì nói năng cũng không còn được rõ ràng nữa, như vậy đã đủ chứng minh là chân khí mà không được đầy đủ thì tiếng nói cũng không được rõ ràng.
• BÀN VỀ BỆNH CẤM KHAU, nghiên răng
• Có người hỏi tôi:
• Nếu đã không phải do phong do hỏa, thì tại sao lại bị câm khẩu và nghiến răng?
• Tôi đáp:
• Cấm khẩu là do cấm khẩu, nghiến răng là do nghiến rărig, chúng chẳng có liên quan gì đến nhau cả. cổ nhân đem cả câ’m khẩu và nghiến răng gọi chung là một chứng, thật quá là sơ xuất trong khi chữa bệnh cho bệnh nhân!
• Cấm khẩu là do hư chứng, nghiến răng là do thực chứng. Câm khẩu là do răng cắn chặt lại mà không há ra được. Nghiên răng là do hai hàm răng nghiến vào nhau mà phát ra tiếng kêu.
• Trong các bệnh về Thương hàn, Ồn bệnh, Tạp chứng, Phu khoa, có cấm khẩu do hư chứng, có nghiến răng do thực chứng. Chỉ có riêng trong bệnh bán thân bất toại, chỉ có kèm theo hiện tượng câm khẩu mà không có kèm theo hiện tượng nghiến răng. Cũng có những trường hợp bị câm rất nặng, hàm răng dướr bị thu vào phía trong, rồi nghe có tiếng ken két giống như tiếng mài giũa gì đó, nghe từa tựa như tiêng nghiến răng, nhưng thực rã không phải là tiếng nghiến răng. Nếu như người bệnh từ trước vốn không có bệnh bán thân bât toại, cũng không có kèm theo những bệnh chưng gì khác mà bỗng dưng độc qhiên bị câm khẩu, không mở được mồm ra, thì đó là do phong tà làm cản trở kinh lạc, khi không thông đạt được tới bên trên mà gây ra, thì dùng những bài thuốc để sơ thông kinh lạc là khỏi.