Đây lại là vì chất dầu trơn mà chủ đi xuống, có thể đi xuống là nhờ ở dầu trơn chuyên chủ chớ
không phải bởi cay nóng. Phàm ăn dầu mè hay uống Đương Qui đều có thể nhuận hượt đại tiện, Bã
Đậu, Tỳ Ma Tử đều có dầu, đều trơn nhuận, đều có thể hạ đại tiện; nhưng dầu mè không nóng thì sự
vận hành chậm, không cay thì khí không chạy thông nên hạ đại tiện hưỡn. Tỳ Ma Tử vị cay khí ấm là
tại có khí ấm để dẫn cho tánh dầu trơn đi nhanh, nên đi gấp. Còn dầu của Bã Đậu cùng với dầu mè,
dầu Tỳ Ma đồng một tánh hượt nhưng rất cay rất mạnh, rất nóng, rất bạo. Vì tánh bạo liệt thúc đẩy chất
dầu trơn nên sát phạt không chừa. Còn Ma Nhơn cũng dầu trơn nhưng không có tánh tân liệt nên chỉ có
thể nhuận giáng, không thể hạ gấp. Đình Lịch cũng có dầu, tự có thể hượt lợi, lại có vị cay, thế là cùng
vị cay của Bã Đậu với có dầu tương tự. Vị lại đắng thì cùng với cái đắng của Đại Hoàng với hượt
nhuận tương tự. Thế thì Đình Lịch ẩn ngụ tánh giữa Đại Hoàng và Bã Đậu nên có thể tả mạnh đàm ẩm
máu mủ trong Phổi.
Tánh giáng rất gấp vì có gồm hai tánh Bã Đậu và Đại Hoàng, thật là thuốc mạnh vậy! Ngại vì quá
mạnh nên Trọng Cảnh phải dùng Đại Táo để bổ. Hạnh Nhơn cũng có dầu, nhưng được vị đắng mà
không có khí cay nồng nên giáng không gấp.
Tham luận: Đành rằng chất dầu trơn bao giờ cũng nhuận huợt, đi xuống làm cho trơn ruột, và dầu đổ
xuống nước nổi, cho nên ăn nhiều dầu mỡ dễ bốc lên mặt làm ứa ra da mặt. Nhưng dầu đó còn tùy
thuộc vào phần hình sắc, khí vị, tánh chất của vật sản xuất ra nó nữa. Thí dụ: dầu dừa vì từ trong tướng
binh rỉnh của quả dừa nên ăn vào dễ đầy. Dầu phộng vì mang theo vị ngọt chát, tánh ấm nên không
nhuận huợt mấy. Dầu mè mát, không có mùi, lại là chất nhờn (Glycérine) nên làm mát ruột, huợt nhanh.
Dầu Tỳ Ma Tử, Bã Đậu còn mang theo vị cay, tánh nóng có chất kích thích vào vách ruột. Nếu uống
quá lượng có thể làm sưng vách ruột, nên gặp nước nóng thì đi nhanh, gặp nước lạnh thì ngừng. Còn
dầu Đình Lịch đã cay mà tánh lạnh, lá cây có màu xanh trắng, nên cũng nhuận giáng, tuy mạnh nhưng
lệch về phần khí. Còn Hạnh Nhơn cũng có dầu, nhưng còn vị đắng cay, cũng là loại hột nên tuy giáng
khí nhưng kèm theo làm đổ mồ hôi. Như thế đều tùy thuộc vào điều kiện tổ hợp mà mỗi vị tuy đồng
giáng lợi, nhưng mỗi mỗi đều khác nhau. Muốn tường tất không thể không cứu xét!