Bẩm khí lạ, được vị nhàn nên linh biến. Ở trâu bò là bệnh, dùng để trị bệnh người lại là thuốc
hay. Như Nhũ Hương, Huyết Kiệt là nhựa cây chảy ra ngoài, cũng là bệnh của loài cây vậy mà lại lấy
làm thuốc hay. Cương Tằm phải gió mà chết, là bệnh của loài trùng mà cũng là thuốc hay. Tóm lại
dùng khí hóa để trị lẫn nhau, không thể cố chấp ở hình tích.
Tham luận: Hỏi rằng đã là do bệnh của trâu bò kết thành, tại sao lại là thuốc hay? – Luận giả dẫn giải
từ Ngưu Hoàng sang Nhũ Hương, Huyết Kiệt đến Cương Tằm, và kết luận đều lấy khí hóa mà trị nhau.
Thật ra hai chữ khí hóa không phải ai cũng có thể hiểu. Và sự chuyển mình phản ứng với bệnh tật của
động vật với thực vật tuy có chỗ đồng nhưng cũng có chỗ khác. Cho nên đồng là kết tinh năng lực phản
ứng của cơ thể đối với bệnh tật, nhưng động vật, thực vật, trùng thú mỗi mỗi đều có công dụng riêng,
và luôn luôn chờ đợi sự chú ý nghiên cứu nối tiếp của chúng ta!
Tuy nhiên, nói gì thì nói nhưng cũng không thể lìa hình sắc, khí vị, tính chất, tính tình, thổ nghi, khí hậu,
xứ sở mà khám phá được.