I. KHỞI DUYÊN
Ông chủ hãng nhôm Hiệp Lợi, 66 tuổi ở Võ Di Nguy, Phú Nhuận, vào 19/5/1984 đến xin
khám bệnh đau mắt.
II. CHẨN ĐOÁN
Vì là người quen trước, nên mới đến đã nhận ra độ này người quá kém sút, ngủ không được,
con mắt bên trái bệnh nhân khai là thường thấy bóng đen như một con ruồi bay qua trước
mắt làm cho trở nên khó chịu. Khám tại tròng mắt thấy hình như có 1 mảnh xà cừ, như
một mũi nhọn trong tròng mắt đâm ra giữa con ngươi, choán hết 1/3 con ngươi, trông thấy
màu óng ánh rất là rõ rệt. Đúng như chứng Tây y gọi là cườm đá, còn Đông y thường gọi là
nội chướng, vì nó nằm sâu trong con ngươi, chớ không phải ở ngoài đắp vào.
Về mạch tượng: Thấy tả Thốn đại tán, tả Quan tả Xích cứng, nhưng đè vào thấy tả
Quan hư. Hình thức cứng này nếu đo bằng dụng cụ áp huyết là thấy áp huyết lên cao. Hữu
Thốn hư, hơi trầm. Hữu Quan hư. Hữu Xích hưỡn, đại, hư. Cả 6 bộ mạch nhịp độ bốn nhịp
rưỡi trong một hơi thở. Thế là mạch tượng theo kiểu Thận suy, hư của hình thức Bát Vị
Thận Khí mà Gan và Thận bên trái có chỗ kết. Tôi bèn bảo bệnh nhân: Đây là con mắt trái
bị cườm đá vì Gan Thận yếu mà kết lại. Nếu cho thuốc chén uống liên tiếp trong 4 ngày mà
không thấy thuyên giảm thì phải đi mổ, và từ đây ăn uống sinh hoạt, tâm tư, ngủ nghỉ phải
có giờ giấc không được trác táng. Rồi cho phương như sau:
Lão Thục Địa 8 chỉ
Đơn Bì 4 chỉ
Sơn Thù Nhục 4 chỉ
Sanh Mẫu Lệ 4 chỉ
Quế Chi Tiêm 2 chỉ
Hoài Sơn 8 chỉ
Trạch Tả 5 chỉ
Phục Linh 3 chỉ
Sanh Long Cốt 2,5 chỉ
Hắc Phụ Tử 3 chỉ
Cách dùng: Cho nước xấp thuốc sắc chậm còn 7 phân. Nước nhì cũng sắc như thế còn
6 phân. Hòa chung, chia đôi, uống lúc đói sáng sớm và tối trước khi đi ngủ. Cách một ngày
uống 1 thang. Uống liên tiếp 2 thang trở lại khám.
Giải thích dược lý: Đây là phương Bát Vị Thận Khí thêm Long Cốt, Mẫu Lệ. Về phân
lượng tùy theo hiện tượng mạch mà đặt để. Chỉ có 2 vị thêm vào cần phải biết rõ, ngoài ra
đã có nói qua.
Long Cốt: Là một thứ khoáng sản, hóa chất của thiên nhiên trong núi rừng, có hình
giống bộ xương rồng nên gọi là Long Cốt, đập ra thấy giống hình xương, có màu trắng. Vị
hơi ngọt, mặn, chát, béo. Nhăn vào răng thấy có hơi rít dính, tánh ấm. Có công năng định
tâm, trấn thần, thu liễm thần hồn. Cho nên trường hợp mạch tả Thốn tán, tâm không định
rất cần.
Mẫu Lệ: Là vỏ con hào dưới biển. Khi còn sống, phía trong có màu như ốc xà cừ. Vị mặn,
tánh lạnh. Có công năng phá mạch kết cứng ở Gan Thận. Nhưng không phải tướng kết cứng
của bệnh trừng hà. Ngoài ra còn có công năng thu liễm nóng nổi bốc lên cho quy về Thận.
Dùng sống thì tư âm, dùng nung chín thì thêm chất vôi, có thể dùng để chữa bệnh loét bao
tử.
Đến ngày 23/5/1984 tới khám lại, thấy toàn bộ mạch chứng 10 phần bớt đi 4 phần, bèn
tùy theo sự biến chuyển của từng bộ mạch, vẫn dùng y phương trước mà xê dịch phân lượng
như sau:
Quế Chi Tiêm thêm 5 phân tức là 2,5 chỉ
Hắc Phụ Tử thêm 5 phân tức là 3,5 chỉ
Còn tất cả đều để nguyên. Y theo cách ấy uống tiếp 2 thang.
Đến ngày 27/5/1984 khám lại, thấy tất cả mạch chứng đều giảm bớt đi đến quá nửa. Cho
nên cũng xài y phương cũ. Theo cách biến chuyển của mạch mà bớt phân lượng như sau:
Bớt 1 chỉ Thục Địa tức là còn 7 chỉ.
Bớt 1 chỉ Đơn Bì tức là còn 3 chỉ.
Bớt 5 phân Long Cốt tức là còn 2 chỉ.
Bớt 1 chỉ Mẫu Lệ tức là còn 3 chỉ.
Cho uống tiếp 2 thang nữa và cách dùng y như trước. Đồng thời vì thấy cách thế biến
chuyển của mạch đến lúc không thể dùng thuốc chén nữa, bèn y nguyên phương mà đặt
phân lượng thuốc tễ như sau:
Lão Thục Địa 1,5 lượng
Đơn Bì 7 chỉ
Sơn Thù 8 chỉ
Sanh Mẫu Lệ 7 chỉ
Quế Chi Tiêm 4,5 chỉ
Hoài Sơn 1,5 lượng
Trạch Tả 1 lượng
Phục Linh 6 chỉ
Long Cốt 4 chỉ
Hắc Phụ Tử 7 chỉ
Hợp lại tán nhuyễn, làm viên với mật ong. Mỗi viên nặng 2,5 chỉ. Sáng tối mỗi lần uống
1 viên với nước muối lạt, kiêng cữ củ cải trắng và cải xanh sống, nước đá cùng các chất
ghiền, và trừ lúc cảm không uống.
Vì phải chế luyện, đến ngày 4/6 mới bắt đầu có thuốc uống tiếp theo. Tuy bệnh biến
chuyển rất tốt nhưng chưa kết thúc hẳn.
Sau thời gian uống hết thuốc tễ, bệnh nhân cho biết mắt đã bình phục. Tuy nhiên
trường hợp này khó tin trọn kết quả vĩnh viễn. Vì tâm lý bệnh nhân từ trước chuyên lo
kinh doanh, chỉ biết có vật chất và ăn chơi. Bây giờ bị đại cuộc thay đổi, từ tỷ phú mà trở
xuống gần còn tay không. Thế mà vẫn chưa chịu phản tỉnh. Đây là điểm biết chắc cơ thể sẽ
còn biến hóa nhiều cách khác nữa.