Bản tuyên ngôn y-đạo

SIÊU THIỀN

LTS. Đức Khồng Tử nói rằng : « Chư ư đạo cử ư đức, yư nhân, du ư nghệ». (Chỉ ở đạo, cử ở đức, ỵ ở nhân mà ngao du ở nghệ thuật). Thời nay khoa học vật chất phát triển mà nghệ thuật trở thành tả đạo bằng môn. Vì vậy mới có bản Tuyên ngôn y đạo này. Thiền sư Siêu Thiền, người viết bản tuyên ngôn không bị đóng khung trong khuôn khổ học vẫn của nhà trường cho nên những kiến thức biện giải trong bản tuyên ngồn đã vượt ra ngoài những quy định phạm trủ thường thấy. Vài lời cần bạch, xin độc giả tế nhận cho.

• Tất cả những mất mát, sợ hãi, lo âu đều quy về cái đó.
• Tất cả những vững chãi, bình tĩnh nguyên vẹn, đều quy về cái không.

Tất cả những mến tiếc tham đắm đều quy về cách biệt.

• Tất cả những chân ghét, chống bảng đều quy về bị làm theo. – Thật anh hùng là không sợ hãi
• Thật hiên ngang là không nương dựa

Thật tài tử là không mong cầu

Anh hùng, hiên ngang, tài tử là ba điều kiện độc đáo đề đi vào một cuộc đời khám phá.

Tất cả loài người từ đây về sau phải thoát bằng lối nào? Đành rằng trọn bao la vẫn nó không có có với không, làm gì có sau với có trước. Nhưng nhìn ngay thế giới này mà nói, thì trước hết phải có khoảng chất, thực vật và động vật, rồi mới có mặt đến loài người, thế là loài người có mặt sau chót.

Nếu nhìn bằng con mắt hội hè mà nói, thì loài người là nhóm đến trễ nhất.

Nếu nhìn bằng con mắt tông chi, thì loài người đối với vạn vật chỉ

là chấu chất.

Nếu nhìn bằng con mắt như nhìn trọn một thân cây, thì khoáng chất

là cội rễ, thực vật là thân cây, động vật là cành lá, còn loài người thuộc về phần hoa quả. Nếu nhìn bằng con mắt chất chứa sự nghiệp thì loài người là thứ có khả năng chứa chất nhiều nhất.

Nếu nhìn bằng con mắt nhà Phật, thì khi chưa có mặt loài người, là chưa có đủ sáu đường luân hồi.

Nếu nhìn bằng con mắt Thiên chúa, thì đức Chúa Trời chế ra con người sau chót.

Nếu nhìn bằng con mắt giàu mạnh, thì loài người đối với vạn loại không những rất giàu có về mặt kiến thức, mà còn giàu có cả về mặt vật chất, sức mạnh nữa.

Cho nên loài người đối với vạn loại thật là đáng bực đàn anh, bực chúa tề vậy. Bởi vậy, về phương diện lộn xộn rắc rối, thì loài người cũng là một thứ lộn xộn rắc rối hơn ai hết.

Chiếc xe Jeep, chiếc máy bay phản lực làm sao có trước chiếc Cía và con đầm già cho được. Nhưng chiếc Cf2, con đầm già đầu có rắc rối phức tạp như chiếc xe Jeep, chiếc máy bay phản lực !

Nếu căn cứ vào sự nghiệp vật chất như: phi thuyền không gian, bộ óc điện tử; bom hạch tâm, máy bay phản lực, hỏa tiễn xuyên lục địa, thay trái tim, đồi tròng mắt v. v… thì loài người của chúng ta cũng có thề vén tay áo, đứng chống nạnh nhìn ra bao la một cách kiêu hùng xấc xược đề mà tự đắc được lắm !! Nhưng khi quay đầu nhìn lại sự đồ vỡ toàn diện với cái ngu muội dốt nát tất cả những gì thuộc về chính con người của mình, của thân tâm mình, cho đến hằng ngày ăn uống, sinh hoạt nam nữ, nhỏ nhặt cũng đều là xuần động của loài người hiện nay, thì ta sẽ thấy hiện ra cả một bầu trời tủi nhục.

Một cậu thư sinh con nhà giàu có được cha mẹ nuông chiều, cho nên lúc nào cũng hiu hiu tự đắc. Một hôm đi ra đường gặp phải bọn cao bồi du đãng, nó đánh cho một trận nhừ tử, rồi tủi nhục lầm lũi mang đầu về nhà… Sự tủi nhục của tất cả thế giới loài người ngày nay cũng giống như vậy. Càng kiêu hùng bao nhiêu lại càng đê tiện hen nhát bấy nhiêu.

• Đành rằng đối với động vật muôn loài, loài người chúng ta đối với thiên nhiên vẫn cũng chịu chung một số phận: là sẵn một nguồn có cảm có biết, khi vừa nứt mắt ra là tức tốc chăm chú ra hết ngoại cảnh đề mà thâu nạp lấy bao nhiêu hình ảnh cảm giác, còn về phần chính mình, chính thân tâm của mình thì lại quên lửng đề tha hồ cho ngu muội dốt nát ngự trị hoành hành.

Với cái thể tương quan bất khả phân cũng bắt khả hợp, cộng thêm trong vòm trời bao la này đứng đầu cũng hình như là ở chính giữa. Cải thể phản chiếu ấy nó làm cho trong một người hay một vật cũng đều đầy đủ tất cả một cải trọn vẹn.

Nếu chỉ nhìn thẳng vào cơ sở ngu muội và khả năng trọn vẹn, thì thấy hình như tạo hóa thật là bình đẳng, và con người cũng không đến nỗi đáng ân hận. Nhưng một mặt khác, lại cũng hình như tạo hóa chế ra muôn loài chỉ ban cho cái xác thân và có cảm biết, rồi xua hết ra đấy, đề tự do tha hồ muốn biết sao thì biết, sống sao thì sống, chen sao mặc chen không cần biết tới nữa, miễn có sai lầm thì cứ việc vừa đánh vừa phạt. Trung Y nói « Trong vạn loại, không loài nào được thọ bầm trọn vẹn cái ngũ hành, chỉ có con người là tròn đủ mà thôi. Kinh Thánh nói: “Chua sanh ra muôn loài, chỉ có loài người là bực nhất. Lại cũng Kinh Thánh nói: «Bởi tổ tiên loài người ăn vụng trái hiều biết, rồi sanh ra biết quả, nên mới bị Chúa đày xuống cõi trần…v..v…» Như thể ta đủ thấy cái khả năng đến sau, mà chen ngồi trước của loài người rồi vậy.

Xác thân của con người thuộc về phần kiến thức, phần bộ óc chỉ huy. Tạng phủ có trước, xác thân, bộ óc có sau, do đó mà đáng lý óc phải theo tim, kiến thức phải theo tâm linh, nhưng vì sức phát triền của bộ óc con người đến đỗi tim phải theo óc, loài người đã bỏ gốc mà dong ruồi theo ngọn, bỏ tâm linh mà sống bằng kiến thức.

Vì quả đất đã đến hồi suy nhược, nên thế giới loài người cũng đã trải qua một dặm đường dai đăng đẳng với khả năng sung túc, với tính chất cao ngạo, với nền tảng hiều biết là “phóng ra ngoài, với mù tịt những gì thuộc về mình, thuộc về chính thâm tâm mình, bao nhiêu yếu tổ ấy nó đưa loài người vào tiến hóa sử bằng một cái thế: càng lên cao càng đi xa thì kiến thức của bộ óc càng vừa to vừa rộng, tựa hồ như những khối đả cheo leo trên con đường Định Quán (hòn đá to chồng lên hòn đá nhỏ), sự nghiệp của loài người là như vậy. Thế thì người xưa nói “càng thông minh bao nhiêu, càng bị cái thông minh nó gạt gầm”; Cũng như nói “khôn ngoan là một tên gọi khác của ngu mê”. Và loài người không khéo rồi sẽ hóa ra một thứ khỉ thông thái có nhiều khả năng lạ lùng, chớ không còn là con người đích thực nữa”, “càng người bao nhiêu là cảng thú bấy nhiêu. Nói như thể hả không phải là chí lý lắm sao !? Hèn gì mà người ta mới dễ dàng chấp nhận cái thuyết «tổ tiên của loài người là khỉ vượn” là phải. Cả thế giới loài người là vậy, một con người cũng vẫn là vậy. Cái số không phải vậy chỉ đủ đếm đốt tay.

Một tòa nhà bởi kiến thiết một cách sai lầm nền móng gập ghềnh lệch lạc, nhưng nếu chỉ kiến thiết có một từng thôi mà cũng đã chòng chành rạn nứt, với cái thế cũng y như vậy, mà ta lại chồng thêm biết bao nhiêu từng nữa lên trên. Ta hãy thử tưởng tượng sức tàn hại của hai cải thế kiến thiết ấy khi có đồ vỡ ra sao, và trong cái thể muốn tái tạo thu xếp khó dễ thế nào, thì sức tàn hại của cái thể đồ vỡ của loài người ngày nay, với sự

tải tạo khó khăn cũng y như vậy. Tòa nhà càng cao, công trình tái tạo căng gây cấn. Một việc tầm thường đáng lẽ ai ai cũng có thề hiều, là việc chế tạo đồ gỗ. Trước khi muốn đánh vernis, ít ra phải làm sao cho bề mặt nó thật bằng, thật láng rồi mới đánh. Nếu không như thế thì càng đánh sơn nhiều lớp là càng làm cho rõ thêm sự lồi lõm. Đó là một điều khó. Nếu chúng ta

muốn sơn tây mà vật đó thuộc về đồ cũ đã từng sơn rồi thì ít ra chúng ta phải làm sao cạo cho hết lớp sơn cũ, đánh bóng lại rồi mới sơn sơn mới lên. Nếu không như thế mà cứ sơn chồng lên mãi càng nhiều lớp bao nhiêu, đến một lúc nó sẽ lồi lên cải thế rạn nứt khắp mặt đó đây. Đến chừng đó, nếu muốn cạo cho thật sạch, đánh bóng cho thật kỹ đề sơn lớp sơn mới, thì thật là cả một việc làm gian lao ghê gớm. Đó là hai điều khó.

Có người nói: mỗi người chúng ta đã tự chế ra một cải tháp bằng ngọc ngà, có nhiều vòm cửa lộng kiếng lồi lõm khác nhau, màu sắc khác nhau, hình thức khác nhau, rồi chui vào đó khóa chặt lại. Ở trong ấy nhìn ra, trông thấy sự vật bên ngoài thật là rõ ràng hứng thú. Nhưng đến khi đập vỡ cái tháp mà chui ra ngoài, thì thấy sự vật đích thực không phải là như thế. Nói như thế thật là chí lý !

• Người ta nói loài khỉ nó lanh chớ không phải nó khôn. Tại sao biết ? Tại vì giả bộ đốt điếu thuốc trở đầu lửa ngậm mà hút cho nó thấy, rồi đưa điếu thuốc cho nó, nó bốc làm ngay đến phỏng miệng. Cũng như giả bộ dùng dao khía cồ mà vẫn không đứt, rồi thầy dao ra, nó cũng bắt chước làm y như vậy đến đứt cồ họng. Cái khôn ngoan của loài người ngày nay cũng tương tự như thế. Hên gì người Âu Tây nói: “Tổ tiên loài người là loài khỉ vượn”, cũng phải lắm !

Cùng một nguồn mê, cùng một khả năng lanh lợi, cùng một tự tôn mặc cảm là chúa tề muôn loài. Cho nên khắp cả loài người, tất cả các ngành đều cũng đua chen với nhau đề mà tiến bộ, đề mà cấu tạo thành những sự nghiệp khồng lồ. Chỗ này nếu ta thử nhắm mắt mà tưởng tượng thì ta sẽ thấy xã hội loài người tương tự như một thành phố vĩ đại kiến thiết bằng những ngôi nhà vĩ đại, mà ở dưới càng nhỏ, càng lên cao càng to, và cao đến chọc trời.

Nếu nhìn phớt bên ngoài ta thấy một hiện tượng lạ kỳ là: thế giới loài người ngày nay không thiếu chi cả. Nói giàu cũng nói giàu hơn ai hết, nói mạnh cũng nói mạnh hơn ai hết, nói tin tưởng cũng nói tin tưởng hơn ai hết, nói đoàn kết cũng nói đoàn kết hơn ai hết, nói hòa bình cũng nói hòa bình hơn ai hết, nói sống lâu cũng nói sống lâu hơn ai hết, nói lợi ích cũng nổi lợi ích hơn ai hết. Thế mà càng ngày càng khồ sở, cần nghèo nàn, càng chết chóc, càng tàn hại, càng ngu mê, càng mẫu thuẫn, càng phân hóa không lối thoát cũng hơn ai hết. Như thế là nghĩa làm sao?

Loài người càng khôn lanh, lịch sử loài người càng lâu xa thì quả đất này càng cảm thấy bần chật. Những chuyện phải xảy ra cả trăm năm có thề thu về trong chốt lát. Sự xa cách muôn trùng, núi non hiềm trở, biền cả ngăn rào cũng có thề lập tức dời về ở ngay ngưỡng cửa. Một địa phương nhỏ xíu cũng đủ cả chuyện thế giới năm châu.

Đồng một nguồn mê hướng ngoại, đồng một kiều quỷ quyệt khôn lanh, đồng một Sự nghiệp vật chất, khoa học càng tiến triền bao nhiêu, thì loài người càng lâm vào một rừng u mình mâu thuẫn, xung chưởng, phân hóa, không biết đâu là lỗi thoát bấy nhiêu. Đó là một cái huyệt dốt nát to tát của khoa học vật chất ngày nay vậy.

Vậy là cái thể vật chất càng xích lại gần bao nhiêu, thì cái hố cách bức trên tinh thần càng sâu càng rộng bấy nhiêu. Quả thật là vật chất càng năm châu họp chợ, thì tinh thần càng muôn trùng ứ trệ khó dung thông.

Vốn sẵn đồng một nền tảng dốt nát về mình, về chính thân tâm của mình ai cũng như ai, vốn sẵn một động cơ hướng ngoại người nào cũng như người nấy, cộng thêm một kho thời gian tâm lý theo giòng lịch sử, với một bụng tài liệu khồng lồ. Đủ điều kiện ích kỷ, đề tha hồ nương theo bản tính lanh lợi đua chen với nhau mà phát triền.

Với sức phát triền vật chất bành chưởng một cách dị thường, thế giới trở nên quá ư bé nhỏ mà động lực mâu thuẫn trở nên phổ biến một cách khốc liệt, tàn hại khủng khiếp cùng khắp đó đây, thế là sự đồ vỡ toàn diện hiền nhiên trước mắt. Nhà Phật gọi là « nghiệp chung », là vậy. thể là hiện tượng đắt bằng sóng dậy đã hiền nhiên y như là khắp mặt đất bằng đều nồi sống, và tất cả những tòa nhà chọc trời kiến thiết theo kiểu trên lớn dưới nhỏ đang chuyên mình đong đưa gục gặc va chạm lẫn nhau, đề rồi trọn vẹn sẽ trở thành một đống gạch vụn, thật là vô cùng khủng khiếp.

Một cái bàn bốn chân, trên mặt bàn bài trí la liệt không biết bao nhiều là đồ vật bằng thủy tinh, bằng sành, bằng sử v.v…, có người bỗng mang gạch đến chêm một chân, cứ chêm mãi một chân cho cao lên, thể là số mệnh của các đồ vật trên ấy ra sao, ta cũng có thề nhắm mắt mà biết được. Cái thế phát triền chênh lệch đề đi đến đỗ vỡ toàn diện của thế giới loài người ngày nay nó cũng tương tự như vậy. Thế là vực thầm tối đen của loài người đã hiền diện sát bên chân, và việc tận thế không còn là việc mơ hồ nữa.

Đành rằng theo giòng lịch sử, thỉnh thoảng rải rác đó đây tủy theo địa phương, theo phong tục, theo tập quán, theo hoàn cảnh mà 1 hững bậc tiền bối tủy cơ duyên xuất hiện đề cho chúng ta tránh khỏi cơ sự xầy ra của ngày hôm nay. Nhưng tất cả đều bị động cơ hưởng ngoại với sức bành trưởng dị thường của vật chất ngày nay nó phá hại tan tành, không còn là những liều thuốc linh thiêng nữa, mà trải lại loài người đã tự biến những thứ ấy trở thành những liều thuốc độc đề tự tử, những dụng cụ đề đánh nhau và những chiếc khăn đề bịt mắt lên nhau mà thôi vậy. Thậm chí trước đây năm bảy ngàn năm có những bực tiền bối cũng đã thấu suốt cơ sự đến ngày nay, nên muốn ngừa bịnh hơn là chữa bịnh mà chế ra một thứ văn hóa siêu văn hóa, đề cho loài người cùng nhau vui hưởng phúc lành. Nhưng khốn phải một nỗi là đám con cháu lần lần đều nhiễm phải bịnh mất mù tai điếc, tâm loạn trí cuồng mà đá hắt qua một bên, và cho vào sọt rác. Thế là số mệnh của toàn diện loài người ngày nay sẽ ra sao, không còn được mấy ai quan tâm đến nữa.

Xin đừng ai bảo rằng: không sao; đề rồi chúng tôi có cách thủ tiêu hết những kẻ xấu ác và sắp xếp trở lại đầu ra đấy. Nói như vậy là bọn trộm cướp sát nhân đội lốt thánh hiền rồi đó ! Cũng đừng ai nói: không sao đâu, đề rồi bọn mình xúm xít mỗi người một tay một chân mà sắp sửa lại. Nói như vậy trẻ con lắm, chả có biết gì.

Cũng đừng ai nói: chúng tôi có sức lên cung trăng, có bộ óc điện tử, có đủ máy móc tinh vi, tiền bạc không thiếu gì, lát nữa chúng tôi sẽ có máy móc chỉ huy, sẽ sửa chữa lại không mấy hồi. Nói như thế là đi bằng cái đầu thấy bằng cái chân, đi tiêu bằng miệng và ăn bằng hậu môn vậy.

Có ai ngờ đầu khi chưa biết gì hết về chính con người của mình, thì dù không tin gì cả hay tin theo khoa học, tin theo bộ óc điện tử cũng vẫn là một thứ mê tín.

Cũng đừng ai nói rằng chúng tôi sẽ có cách hỗ hào kêu gọi đề thống nhất ba luồng văn minh kỹ thuật, chính ủy và tôn giáo lại đề kiến thiết thì loài người được yên vui ngay. Nói nhưng thế chỉ là một thứ trộm lục lạc, mà lấy gòn nhét bít lỗ tai mình mà thôi vậy.

Ta hãy thử nghĩ lòng dạ của thánh hiền ra đời ra sao, và người đời nương nhờ theo học thuyết của thánh hiền đề thoát khồ được bao nhiêu, và số người lợi dụng học thuyết của thánh hiền đề mà mưu đồ tư lợi bao nhiêu, thì ta đủ rõ.

Cũng xin đừng ai bảo rằng: thế giới ngày nay còn biết bao chủ nghĩa, biết bao chẳnh sách chưa thực hành hết. Xin thưa rằng: vẫn là một thứ ngu đần.

Cũng xin đừng ai bảo rằng: đề rồi những hội nghị hòa bình sẽ làm việc ráo riết đến khi thế giới hòa bình rồi, thì áp dụng khoa học kiến thiết lại mấy hồi. Nói như thế cũng là một thứ ròng ròng cần đuôi trở lại. Vậy chở không thấy bao nhiêu hội nghị hòa bình, hội nghị quốc liên, hội nghị Ba lê họ làm việc ráo riết đó sao !

Cũng xin đừng ai bảo rằng: Kła Krishnamurti ra đời biết đâu không phải là hiện thân của Jésus hay Di Lặc! Ngài đang dạo bước giáo hóa khắp đó đây. Xin thưa rằng: cũng chẳng có ăn thua gì. Vì sao thế ? Vì chính Krishnamurti chế ra cái búa đập khuôn phả trù quy định mà còn có biết bao kẻ lợi dụng cái búa ấy, đề đóng lại những cái khuôn còn sít hơn mà úp lên đầu mình.

Cũng xin đừng ai bảo rằng: còn có bao nhiều tổ chức đạo học, triết học quốc tế như: hội Thông thiên học thế giới, hội Phật giáo thế giới vv…, họ không phần chủng tộc, không phân tôn giáo, tín ngưỡng, không phân giai cấp, chỉ thuần một màu làm việc ráo riết cho đạo lý, cho hòa bình mà thôi. Nói như thế cũng chỉ là hạng người nông nồi thật thà. Thử hỏi có mấy người biết được cải động cơ xuất hiện ra tồ chức Thông thiên học từ đầu, cũng như màu cờ Phật giáo. Một chuyện sắt trước mặt trên đất nước Việt nam đây là làng cô nhi chiến tranh, mà biết bao nhiêu hạng trí thức cũng không thấy được nó là cái gì, cho đến chính phủ có thấy biết hay không cũng không biết. Vậy mà bàn chi những chuyện bao đồng.

Cũng xin đừng ai bảo rằng: như thế rồi Ngài nghĩ sao về khoa học ? Xin thưa rằng: thật tình tôi chưa thấy đích thật là khoa học Những cải mà người ta gọi là máy móc vật chất tối tân ấy, theo tôi nó là những xác chết không có đầu đề chỉ huy, bỗng dưng nó bị quỹ nhập đứng lên đánh quyền với loài người rồi đó, y hệt như câu chuyện của Tả Từ với Tào Tháo trong

Tam quốc chí.

Cũng xin đừng ai bảo rằng: hơi đâu mà nghĩ đến những chuyện bao đồng. mỗi người đều có thề có cách an phận riêng. Chúng tôi sẽ an phận mà chỉ hưởng lấy phần yên vui. Ôi! Nói như thế là một thứ rủa rúc xác vào mai, đến khi lú đầu ra nhìn, thì đã nằm trong chảo nước sôi đi mất!

Trong một thế giới mà vật chất tiến triền một cách kỳ quặc, vẫn đề đồng bạc thành quỷ nó biến hóa một cách khôn lường, làm cho bao giờ vẫn đề kinh tế và chính trị còn siết chặt vào sự sinh hoạt của cá nhân thì đừng hòng mong an phận.

Cò người hỏi: nói như thể rồi ngài bảo chúng tôi phải làm sao đây ? Nữa! Lại thêm một kiều muốn tìm đường ở đợ. Tại sao lại muốn người ta bảo mình phải làm gì ? Vực thẳm đã hiện sát bên chân, chuyện tận thế không. còn là chuyện nghi hoặc. Sự thề chính là do đích thân của mỗi con người cấu tạo lấy, đến non nước này mà lòng dạ vẫn còn ngóng đây ngóng kia, loài người chưa chịu thức tỉnh. Vậy tự hỏi có Phật Trời nào, nhân vật nào dễ dàng mà đút đầu vào đây hứng lấy, để cho chúng ta ỷ lại mà đồ trút tội lỗi vào đó?!

Cũng xin đừng ai bảo rằng: sức hiều biết của loài người như thế này, rồi đây hả lại không có cách giải quyết ?! Xin thưa rằng: đã trật ngay tận dưới nền, thì dù có sửa sang chồng chắt cũng là thứ đề sụp đồ chết người tăng thêm gấp bội mà thôi.

Cũng xin đừng ai nói rằng: có lẽ ơn trên trời đất sắp đặt như thế, rồi mình làm sao khác hơn được 1 Xin thưa rằng: nếu thật tình có ơn trên sắp đặt theo kiều đó, thì ơn trên ấy thật là một thứ tội trên. Bởi vì quả ư tàn nhẫn mà lại còn mang theo hai điền sở đoản nữa. Điều sở đoản thứ nhất là chế ra loài người chỉ ban cho cái cảm giác hiều biết, rồi xua hết ra đó mà buông trôi. Hai là lại ban thêm cho loài người hễ chuyện ngoài thì sáng, còn chuyện mình thì quảng, đúng là một thứ tội trên vậy.

Cũng xin đừng ai bảo rằng: số phận của con người là như thế, biết sao bây giờ. Nếu nói như thế thì đau đáng lẽ đừng khóc, khồ đáng lẽ đừng rên, cứ việc làm tới.

Có người bảo : thể là loài người cũng đường rồi sao ? Xin thưa rằng: đúng thế ! đúng thế! Tất cả loài người ngày nay là chỉ chuyên lo bỏ nạng, đề chống đỡ những cái nhà lầu vĩ đại sắp bị sụp đồ. Cho nên hết thầy đều trở nên tả đạo bằng môn, chở chả có biết gì.

Ta hả chẳng từng nghe trong truyện Phong thần có chép: có hai nhân vật, một là Thiên lý Nhãn, dầu xa đến đâu cũng có thề thấy tới, hai là Thuận phong Nhĩ dẫu xa đến đâu cũng có thề nghe tới, đối phương làm gì, nói gì cũng đều bị hắn ta nghe hết, thấy hết. Thế mà đối phương có người dâng kể: mỗi khi có mặt đàm hội nghị hay làm chi chỉ, thì cứ việc cho một số đông quân lính ra đứng giáp vòng mặt thành xen kẽ với nhau kẻ cầm cờ năm sắc, người giữ phèng la chiêng trống, rồi cứ tiếp tục phất cờ gióng trống, vỗ phèng la tủa xua inh ỏi. Thế là Thiên lý Nhãn, Thuận phong Nhĩ chả còn biết nghe thấy gì cả.

Tất cả loài người của chúng ta ngày nay, hả không phải là con cháu của

Thiên lý Nhẫn và Thuận phong Nhĩ đó sao? Ông già tóc bạc nói vì màu sắc nhiều quá làm mù cả mắt, vì âm thanh nhiều quá làm điếc cả tai hả là chẳng đúng lắm sao ! Ngay bây giờ, nếu loài người còn chềnh mảng thì lát nữa xin đừng có ăn năn phí công vô ích. Có người bảo: theo như ngài nói thể, tức là loài người chúng ta

không nên học hỏi gì hết sao ? Trời đất ơi ! Chỉ có kẻ điên khùng mới bảo rằng đừng nên học hỏi, hiều biết. Ở đây, tôi muốn nói, chúng ta học hỏi cách nào mà càng học, càng hiều biết lại càng trở nên ngu thêm ? Như thể

nghĩa là sao, đáng cười hay đắng khóc ? Có người hỏi : cơ sự đã lỡ xầy ra như thế này rồi, theo ý ngài, vậy loài người chúng ta hiện giờ phải làm sao ? Xin thưa rằng: cái đã qua là qua rồi, mũi tên đã thoát khỏi cung làm sao lấy lại được, đã trót mua nhằm đắt nhị tỷ, thì chỉ có cách là phải thọ lãnh lấy cái quả nhị tỳ thế thôi. Kẻ nào chỉ chuyên nghĩ đề đồi quả, mà ở hở ở nhân thì kẻ đó chẳng qua là một thứ con nít lớn. Có người bảo: hãy bằng lòng lãnh lấy cải quả, nhưng hãy thận trọng cái nhân ngay từ bây giờ, thật đúng như vậy.

Cũng có người nói: kiếp sống có được là bao ! Xác thần này nó muốn gì cứ tha hồ cho nó hưởng, ai chết mặc ai, chuyện bao đồng hơi đầu mà nghĩ cho bận, nhắm mắt rồi thì thôi có gì nữa đầu. Kẻ nào nói như thể là kẻ đó rên siết sớm hơn ai hết, và kẻ đó sẽ không bao giờ chịu nồi sự khồ sở khi phải sống một mình. Là kẻ tội nhân của những người khác, là kẻ đáng bị bỏ rơi trước nhất.

Tiền bối có người nói: con người là cả một bầu bao la thâu hẹp lại, quả có thật vậy. Như thể mới hay tiền bối xưa họ muốn biết tất cả, họ chỉ có việc phanh phui thảo banh cái con người của chính mình ra trước nhất, là một việc làm đáng đứng bực khôn ngoan.

Cái tội nghiệp rất đáng trách và to tát nhất con người, là khi cùng đường mắt bình tĩnh rồi thì cứ điên quýnh lên, và cứ hỏi bây giờ phải làm sao ? Rõ thật là một thứ bệnh dư chứ không phải bệnh thiếu.

Một ông bác sĩ với một người đang băn khoăn thao thức muốn biết được thật rõ con người của chính mình, cả hai cuối cùng cũng đều biết rõ về một con người chỉ là một thề tồ hợp. Thế mà ông bác sĩ lại không vượt ra khỏi trần lụy của sắc dục tại làm sao ?

Tất cả những cải cần biết như: biết trời, biết đất, biết vũ trụ, biết vạn vật, biết kẻ khác chưa phải là quan trọng, chỉ có biết rõ chính mình trước nhất mới là quan trọng hơn. Nói lật lại, nếu chưa biết được mình, dẫu cho có biết trời, biết đất, biết vũ trụ, biết vạn vật, biết kẻ khác cũng chẳng qua là một kiều đui tối mà thôi.

Tất cả những hành tung của loài người là đề đưa loài người vào một cuộc sống thanh quang hay là đề mà tự sát?

Mỗi một sinh vật là một cải đài vô tuyến viễn thông, vừa truyền đi cũng vừa thâu vào tất cả những gì thuộc về sắc tướng, âm thanh, mùi vị, dáng, tâm tư vv… dù muốn, dù không, nó cũng thế thôi, Dù có cái ngu muội ích kỷ xen vào hay không cũng chẳng ăn thua gì, chỉ tồ gây thêm sự vặn tréo trục trặc và đỗ vỡ;

Mỗi một con người là một guồng máy điều khiền bằng điện tự động bắt dòng chung với nguồn điện của thiên nhiên. Bộ thần kinh là cơ cấu trực tiếp với điện, mà là sản phầm do năng lực cảm biết chế tạo ra. Do đầu mà biết, kìa chẳng thấy sao? Con voi nhờ có cái vòi và cái chân khôn ngoan đề khi có ruồi nhặng bâu vào mình, chân nó cày đất nát, vòi nó hốt đất ném tung cho ruồi nhặng hoảng sợ bay đi. Bởi vậy thần kình da của con voi mỗi khi bị ruồi nhặng bâu vào, đầu có tự động co giật từng vùng như con trâu che được. Thế là bộ thần kinh của con voi so với bộ thần kinh của con trâu khác xa.

Cách thể vô cùng rắc rối trong bộ thần kinh của con người so với loài vật nó cũng tương tự như vậy.

Một cái máy nhân tạo dù có khéo léo đến đâu cũng không thề chạy ngược chiều, mà không lập tức hư hao cho được. Chỉ có hệ thống điện trong con người có thề chạy ngược chiều trải qua một thời gian mới bị hủy hoại. Bởi vậy làm cho con người trở nên xem thường cái máy của mình mà quý trọng cái máy bằng sắt.

Ai có ngờ đâu! tất cả sự đồ vỡ của xã hội loài người cũng chỉ vì mở dòng điện nghịch chiều với thiên nhiên mà ra.

Kìa ta hãy xem: ngày có sáng, trưa, chiều, tối, khuya rồi sáng trở lại năm có tháng giêng, thẳng hai, tháng ba, vv… rồi đến tháng chạp, đề rồi sang tháng giêng, khí hậu có ẩm, nóng, nồng, mát, lạnh đề rồi lạnh lại chuyền sang qua ẩm, còn mùa thì có xuân rồi hạ, rồi thu, rồi đông, và đông đề đặng hồi xuân, thề khí thì có đông rồi nở, rồi vượt lên, rồi bung ra, rồi chủn lại, rồi thu vào, rồi chìm xuống, và rồi chìm xuống đặng rồi động, mà bốc lên nữa. Con người sống ở giữa trời đất, lễ đầu con người không bị sức ảnh hưởng đó, đề cấu tạo thành một cơ thề nhịp nhàng ứng hợp với thiên nhiên ?! Thế mà vì cái dốt nát ngu muội về phần mình, và hướng ngoại của loài người đề tạo thành cái thế dòng điện nghịch chiều, mà hình như tất cả loài người không ai quan tâm đến.

Một mặt khác nếu ta dùng con mắt tài tử mà nhìn, ta sẽ thấy con người tựa hồ như một cây đàn huyền bí có rất nhiều dây… Nếu ai biết dùng thì có thể gầy lên những âm ba làm chấn động khắp cả bầu trời.

Đoàn cá vỡ bị nhốt trong cái ao nuôi cho ăn bằng cách đi cầu, càng ngày càng lớn, sự bần chật càng ngày càng hiện, nước trong ấy càng ngày càng tù hãm, thỉnh thoảng có những con mang bệnh chết dần dà. Đến khi to lớn bàn chật quá, chủ nhà thương hại đợi lúc nước ta lên, tháo cống mở thả cho đi. Thế mà nó không chịu đi, chừng như ra ngoài kia sẽ vô phước thiếu những thức ăn nóng sốt ấy, đề rồi ở lý vào đó, đến nỗi bị hãm hại. Tất cả muôn loài cải cách thế ghiền cảm giác và sợ mất cái qui định, khiếp sợ sự phóng khoáng đều y như nhau. Loài người cũng vậy, cũng là một thứ ghiền cảm giác chả có khác gì.

Một sự kiện đến với chúng ta dù trên một hình thức nhỏ nhít nào (tỷ dụ như ăn uống, nam nữ, mặc ở, khen chê chẳng hạn) cũng không ngoài xây ra một dự kích động phản ứng, đề tùy theo sự kiện và tỉnh thần phản ứng mà lưu lại những hình bóng, và trong xác thân tự biến hóa thành một thứ vật chất thấm ứa bên trong. Chất thấm ứa này sẽ tùy theo dòng điện nghịch chiều hay thuận chiều đề trở thành một chất nuôi dưỡng đặc biệt hoặc một chất thuốc độc đề giết chết chính con người đó. Trọn hết cuộc sống của chúng ta tuy là mong manh vô cùng rắc rối, nhưng không ngoài tương giao, va chạm, kích động, phản ứng, biến hóa, lưu trữ và hủy hoại mà thôi.

Có người bảo: nói như ngài, vậy rồi cả sự nghiệp muôn thuở của loài người phải nhất thời vứt hết đi sao? Và loài người không cần đến kiến thức nữa, thì thử hỏi sẽ là tình trạng thế nào ? Và làm sao mà thiên hạ họ chịu nghe cho ?. Trời ơi! Tôi nào chủ trương vứt hết kiến thức không dùng, và tôi nào có muốn thiên hạ chỉ ù lì ngu tối mà nghe theo tôi! Làm như thế càng vô phước biết bao! Kiến thức nó đâu có cắn mồ gì mình, chỉ vì loài người tự mang lấy kiến thức đề tự hại mà thôi. Nghĩa là tôi muốn nói : hiều biết cách nào mà lại mong muốn một đường, còn kết quả thì ra một nẻo. Chúng ta nói cấp tiến, nói tiến bộ, nhưng tiến về yên vui hay tiến về vực thẩm, tiến về thiên đàng hay tiến về địa phủ? Tiền bối có người nói: “biết việc đáng làm trước thì làm trước, đáng làm sau thì làm sau, tức là gần với đạo vậy. Sáng suốt thay lời nói ấy.

Cái bệnh nặng nhất của loài người là lúc nào cũng gom bó kiến thức chất chứa lại cho nhiều, rồi cũng tự chối bỏ kiến thức của mình và hành động luôn luôn ngược với cái mình mong muốn. Làm sao mà biết được? Thì kìa chuyện đã sờ sờ trước mắt và tràn ngập đó đây, đến đỗi câu chuyện của nhà Phật là câu chuyện đúng lý ra không thề chối, mà cũng không nên chối nữa. Vậy mà ta hãy xem biết bao vị tu hành mỗi khi tiếp xúc với mọi người mà không từng nói tâm với vật không phải là hai nhưng có mấy ai khi giáp mặt với vật chất mà không với sắc lại không cách biệt ?! Thử nghĩ tín đồ nhà Phật còn là như thế, thì các tôn giáo khác, hoặc những thứ kiến thức khoa học vật chất khác hơn, ta khỏi cần đề cập đến cũng đủ rõ. Cho nên quả thật loài người là một thứ ham biết mà sợ sự thật, ra lấy lọ vẽ lên mặt mình mà soi gương không thề nào chối cãi được. Người ta nói: loài người chúng ta đi tìm lẽ sống và nên tránh sự mâu thuẫn đồ vỡ. Thật ra loài

người chúng ta đang đi tìm lẽ chết và đang sợ cái mâu thuẫn, ôm chầm lấy cái đồ vỡ là đúng hơn.

Có người nói: ngài nói như thế tất ngài phải có một thứ kiến thức nào khác hơn đề cho loài người không thề chối bỏ được? Xin thưa rằng : Có lẽ phải thế ! Dầu chúng ta chưa có cũng phải làm sao cho có. Kiến thức ấy là gì ? tức là siêu kiến thức vậy.

Thế nào là siêu kiến thức ?

Tôi đã chẳng từng nói sao ! Cái bệnh cồ điền của chúng ta là thích tìm kiếm, ngóng nhìn tất cả những gì tận xa xăm, và đui tối dốt đặc những gì thuộc về thân tâm mình, thuộc về chính mình, thuộc về hiện tại. Cho nên không phải là siêu kiến thức, mà là một thứ giây thắt họng vậy.

Cuộc trần này tuy có biết bao nhiêu việc phải biết, đáng biết và cần biết. Nhưng than ôi ! Làm sao mà biết được cho đúng khi mình dốt nát không biết gì hết về mình, về cái guồng máy của chính mình. Thế thì muốn có được cái siêu kiến thức, đâu có chi lạ hơn là cái gì gần nhứt, cái đó phải cần được khám phá trước nhất. Vì chính cái gần nhất ấy, có thề là cái đề che khuất tầm mắt tâm linh của chúng ta vậy.

Có người hỏi: Ngài nghĩ sao về hiều biết của các ngành Thiền học trên thế giới ngày nay, nhất là Thiền học Phật giáo? Xin thtra rằng: Như tôi đã nói, tất cả những cái đã qua, hiền nhiên là đã bị cái thế phát triền dị thường của thế kỷ vật chất năm châu họp chợ này, nó làm cho tất cả những gì. nếu còn mang một tơ hào qui định, dù sự qui định ấy có đẹp đẽ đến đâu, cũng đều bị đồ vỡ tan tành.

Trong kỹ thuật đồ gốm, tất cả những vật dụng đã rạn nứt hoặc vỡ bề, người ta có thề cho cả vào cơ cấu máy xay đề nghiền nát cho thành bột nhuyễn. Nếu còn một hột bụi chưa chịu nhuyễn mịn, thì phải còn bị máy nghiền. Xong rồi cho vào một chất thuốc có nhựa nặn lại cái mới, rồi mới đem cho nung lại đề trở thành một vật nguyên vẹn. Loài người đang nằm trong cái thế đào thải của thiên nhiên, cũng tương tự như vậy.

Nếu ai có biết ăn, thì không bao giờ ăn một vật gì chịu nuốt chửng mà không nhai. Vậy mà trong cái thế thâu nạp kiến thức của loài người xưa nay, vẫn là một thứ ăn nguội nuốt chửng. Cái thế đoàn người mù sờ voi của loài người ngày nay, càng ngày vẫn càng tăng trưởng. Bắt đầu từ cái thể bỏ lửng phần mình, săn đuồi ra ngoài, ham biết mà sợ sự thật ưa nuốt chửng, tất cả những cái ấy nó un đúc thành cái thế rờ voi của bịnh mù do thực tích. Bởi vậy nên dù có gom hết tất cả những liều thuốc đông tây kim cô mà nuốt vào đi nữa, cũng chẳng qua là làm cho bệnh thực tích càng biến chứng thêm rа.

Tương giao, hiều biết và cảm thông là ba yếu tố quan trọng trong cuộc sống tinh thần. Ăn, mặc, ở, sinh hoạt là bốn điều kiện quan hệ trong cuộc sống vật chất. Nhưng then máy của cuộc sống lại là nằm tròn trong từng mỗi cá nhân. Cái mà hàng ngày chúng ta thường gọi là chúng ta có biết ấy, chẳng qua chỉ là một thứ biết phơn phớt bên ngoài mà thôi.

Làm sao chúng ta biết được ăn uống cách nào cho đúng, khi mà chúng ta chưa trực tiếp giáp mặt với then máy của vấn đề ăn uống trong chính con người của mình ! Vậy mà lại muốn hiều biết và hướng dẫn chỉ định vấn đề ăn uống cho kẻ khác. Thật là vô lý! Thật là kỳ quặc!

Làm sao ta biết được ta hô hấp cách nào cho đúng, khi mà ta mù tịt cả then máy của sự hô hấp trong chính thân tâm ta ! Thế mà lại đi tìm hiều đề điều chỉnh bộ máy hô hấp cho kẻ khác, thì thật là đáng phì cười.

Nếu ta không trực tiếp giáp mặt với sự tráo chác lọc lừa, điêu ngoa, đều giả của chính lòng mình, thì làm sao ta có thề chánh lại được lòng mình, và làm sao ta có thề tức thì biết rõ được cái tâm lý đều giả, lọc lừa

của kẻ khác.

Nếu ta chưa giáp mặt rõ thấu cái dục vọng của chính mình khi mới chớm phát, thì làm sao mà biết được hồi chưa phát là như thế nào đề mà điều động lấy tinh thần của chính mình 1 và có đâu soi thấu được tức thì cái mống tâm của kẻ khác. Cho đến tất cả những vấn đề khác như nam nữ, sinh hoạt, mừng giận, thương vui, yêu ghét vv… nó cũng đều phải tương tự như thế cả. Chính vì những vấn đề thiết thực sát với mình, ở trong mình hằng ngày đây lại là một yếu tố đề làm cho mỗi con người chúng ta hoặc trở nên ngu hoặc trở nên sáng. Bao giờ những vấn đề trên đây hãy còn mù mờ, thì cuộc sống của loài người vẫn còn nằm tròn trong mâu thuẫn, xung chướng, tàn hại, giết chóc, đui tối mà thôi.

Ta hãy bình tâm mà thử nghiệm. Kìa như tất cả những ngôn ngữ giáo hóa của thánh hiền đề lại, dù có đặc biệt như ngôn ngữ của nhà Phật chẳng hạn, nhưng nếu không phải có một thiện chí quyết định dùng đề soi trở lại mà khám phá chính con người của mình của thân tâm mình thì dù cho những hạng được mệnh danh là tín đồ nhà Phật hoặc đại diện lãnh đạo cho Phật giáo đi nữa cũng vẫn chỉ là kẻ trộm tài liệu, gom bó chất chứa kiến thức đề tự mê hoặc lấy mình và mê hoặc những kẻ đui tối khác, đề mà trực tiếp hoặc gián tiếp góp công vào cuộc tranh đoạt tàn sát phân hóa mà thôi. Cho đến chính thân tâm mình nằm trong tai vạ mà không hay biết.

Gần hơn chút nữa, thiết thực hơn chút nữa. Kìa ta hãy xem ! như tinh thần của Nội Kinh, ngoài thấu suốt bao la, trong thấu suốt nguồn tánh, giữa thấu suốt then máy biến hóa của tâm linh, rộng ra tận cùng nguồn sinh hoạt, ăn uống, xã hội, thu hẹp lại tế nhị cả then máy của xác thân, đề làm nền tảng hạnh phúc cho nhân loại, chớ đâu phải là tinh thần bá đạo, tả đạo bàng môn, hay chỉ biết chủ trương đồi quả, hoặc đề rơi vào cái hố chuyên môn ! Thế mà nó cũng có thề bị người đời biến ra thành bá đạo hoặc tả đạo bàng môn một cách trắng trợn mà không ai đề ý.

Thế mà vẫn đua nhau cho là phải. Bởi vậy có lạ gì cái học Dịch bị biến thành cái học đồ danh trục lợi, chạy gạo kiếm cơm đề sống qua ngày là phải. Thế thì trọn hết loài người ngày nay, đều bị cái khoa học vật chất nó quật chết, cũng chẳng có oan uồng chút nào.

Có bốn cách thế đưa con người đến sự hiều biết đúng hay sai, và giúp ích thêm cho cuộc sống hay tàn phá cuộc sống. Bốn cách thế ấy là: suy tư, kinh nghiệm, thực nghiệm và chứng nghiệm. Những suy tư lại là thứ có thề đứng trong vòm qui định mà nhìn ra không biết chừng, cho nên có thề sai một sợi tơ là cách xa ngàn dặm. Còn kinh nghiệm và thực nghiệm vẫn có thề dễ dàng mang đầy tính chất ngoại quan. Chỉ có chứng nghiệm trực tiếp nơi chính bản thân mình, thì mới mong hiền hiện được cái cơ hóa cảnh đồng nhất, ly khai hẳn cuộc sống mâu thuẫn.

Chứng nghiệm cách nào ? Nếu trước nhất mà con người không giảm

tột bực chân thật với mình, nếu không lặn sâu vào tận cùng đến cái chưa có gì cả của lòng mình, nếu không giáp mặt với then máy của lòng mình khi mới chớm phát, thì đừng hòng mong khám phá bao la rỗng hoác, vũ trụ xuất hiện hồi nào không quan hệ, quả địa cầu này có tự hồi nào cũng không quan hệ. Trên mặt địa cầu này không biết bao nhiêu loài vật lố nhố lao nhao bám theo đó đề nương nhờ mà tồn tại, trong đó có một bọn lao nhao lanh lợi nhất là loài người.

Loài người đã từng tìm thấy được rằng: chính thân mình cũng như loài vật đang có được một sức nặng, một thế cấu kết, một kiều rắn chắc đều hoàn toàn nương nhờ nơi sức quay tít của quả địa cầu mà ra, cho đến chính bồn thân của quả địa cầu cũng nhờ chỗ đó mà tồn tại. Nếu một mai cái thế dan díu của mặt trời, trái đất và mặt trăng quân bình đi, sức quay tít của quả địa cầu ngừng hẳn thì bồn thân của quả địa cầu và tất cả muôn loài lao nhao bám theo quả địa cầu này, cho đến những thứ vô cùng rắn chắc như thép xoàn chẳng hạn, chắc chi không nhất thời tan biến. Thế mà loài người vẫn tranh nhau trên vấn đề có với không, tâm với vật vv… mãi đến không biết bao giờ mới thôi thì cũng lạ thật. Thế mới biết sự thật vẫn rạng rạng chưng bày trước mắt, chỉ có mình ngu hay tỉnh thế thôi.

Quả thật ! quả thật ! bao giờ con người bên trong còn mù tịt về sự hoạt động của guồng máy tâm linh của chính mình, bên ngoài còn dốt nát mê muội với cuộc sống tương giao trên sinh hoạt, xã hội ăn uống, thiên nhiên với chính xác thân của mình, thì ngày đó con người vẫn còn mang nặng một cuộc sống tôi mọi và đau thương mà thôi vậy.

Tôi nói một cách quyết định rằng: lên cung trăng, phóng phi thuyền chế bộ óc điện tử. thay trái tim, đồi tròng mắt, săn đuổi theo bịnh ung thư cũng chưa lấy làm cần, và cũng chưa lấy làm gay go mấy bằng đối với sự khám phá một cuộc sống bắt đầu từ chính mình, chính con người của mình, chính ngay ở thân tâm mình. Và không vì lẽ quá ư gay go mà tình trạng hiện thời của cuối thế kỷ thứ 20 này nó cho phép chúng ta đánh trống lấp hoặc đá hất qua một bên, hoặc vì thấy khó mà chúng ta hoãn lại đề hẹn mai, hẹn mốt. Ôi! bài học đã qua của loài người chúng ta trả giá quá đắt rồi! Người nào còn như thế tức là đã bằng lòng húc đầu vào bánh trớn của guồng máy thiên nhiên đào thải, đề tự tử rồi đó vậy.

Đối với tôi, việc này dù muốn dù không, dù làm được ngay bây giờ hay chưa làm được cũng phải quyết định làm, thực hiện cho kỳ được. Chỉ có một điều là chúng ta đừng nên mang tâm lý cầu thả, hời hợt dễ dàng mà hòng đi đến được. Trọn cả kiếp sống còn lại của tôi cũng chỉ có một việc này. Vậy tất cả loài người nếu ai ai chưa thấy cùng đường, còn thấy vui sướng, thì cứ việc mà húc đầu sấn tới, còn ai đã thấy cùng đường vít

lối trên cuộc sống, thì chúng ta hãy thử một phen tận lực khám phá. Và theo đây một câu hỏi được nêu ra ở cuối cùng tập sách nhỏ này là: có thề nào chúng ta vẫn sống, vẫn hiều biết, vẫn phát minh, vẫn sinh hoạt mà vẫn không bị vướng vào vòng tục lụy được không ? Đó là câu hỏi mà trọn cả loài người của chúng ta trong cuối thế kỷ thứ 20 này sắp tới, không ai được quyền bỏ qua vậy.

Bao giờ những sự phát minh, những hiều biết của loài người, nếu chưa phải hoàn toàn ứng hợp với tận cùng cứu cánh của cuộc sống, thì bồn phận của những sự phát minh, những hiều biết ấy dù có tốt đẹp đến đâu hay có một sức hấp dẫn mãnh liệt thế nào chăng nữa, bên trong vẫn hàm chứa sẵn một sức tự đào thải theo thời gian mà không sao ngăn chặn được. Bởi vậy tất cả những bài học đã qua của loài người, nếu chưa thật hoàn toàn chín chắn, thì bài học ấy loài người phải bị học trở lại.

Một tật nghiệp thâm căn cố đế của loài người từ xưa tới nay, là lúc nào cũng hoan nghinh tinh thần rong ruồi ra ngoài một cách mù quáng, và tôn thờ sức chứa vựa. Cho nên những việc làm như là: chế bom hạch tâm, đóng phi thuyền lên cung trăng, làm bộ óc điện tử thay trái tim, đồi tròng mắt, nuôi cái thai nhân tạo, làm bản luận án triết học 3, 4 thứ chữ, mặc dù là những việc làm hết sức tào lao, và hết sức trẻ con đối với cuộc sống đích thực chăng nữa, nhưng nó vẫn có một sức hấp dẫn mãnh liệt, đề cho tất cả loài người đều ùn ùn chạy theo khâm phục tôn thờ. đến khi đục nước cùng đường, và chạm vào sự thật thì chỉ còn cách ngã ngửa ra trố mắt mà không biết phải đi về đâu, đề rồi tất cả những việc làm ấy đều biến thành những dụng cụ tự sát. Bởi vậy loài người luôn luôn trả giá những bài học rất đắt mà không bao giờ biết chán.

Có người mang hai cái đồng hồ, một cái luôn luôn trễ, một cái hư chết, đến hỏi bộ óc điện tử nên dùng cái nào ? Bộ óc điện tử đáp : « Nên xài cái đồng hồ hư”. Hỏi: tại sao ? Đáp: «Vì đồng hồ hư dù sao cũng còn có một giờ đúng, còn đồng hồ trễ thì lúc nào cũng trễ luôn ». Làm cho mọi người xung quanh phải một phen cuời đến gần ra nước mắt. Thế mà bộ óc điện tử vẫn còn được hấp dẫn như thường.

Kìa ta hãy xem như cuộc phát minh chế tạo bom nguyên tử của nước Mỹ cũng đủ rõ. Ngay từ lúc đầu người Mỹ vẫn nghĩ rằng trong tay có sẵn bom nguyên tử tất nhiên là toàn cả thế giới sẽ xếp cánh nằm im cho người Mỹ lãnh quyền chúa tề Chớ có ngờ đâu, sau hai tiếng nồ ở Hiroshima (68 1945) và Nagasaki (10-8-1945) rồi dẫn đến ngày nay, cái thằng mà đưa điều kiện chỗ tài khí giới nguyên tử trước nhất lại vẫn là người Mỹ. Cũng như dân tộc Nga sô đầy chủ nghĩa Cộng sản ra, cả thiên hạ ùn ùn chạy theo, chừng như cái gọi là hoàng kim thời đại nó sẽ ở ngay trước mắt. Thế mà đùng một cái, chủ nghĩa xét lại cũng từ nước Nga mà xuất hiện trước và trong

ruột của đảng cộng sản quốc tế cũng nát bét như thường.

Từ khi loài người phát minh ra được cây súng, thì loài người rất hí hửng như là viễn tượng hạnh phúc hòa bình nó sẽ ở ngay trước mắt. Thế mà đến ngày nay, cây súng lại là một dụng cụ đề trở lại hủy diệt thằng người. Theo đây mà nghiệm. ta sẽ thấy rằng: những tận cùng nhỏ nhít như việc ăn uống, sinh hoạt, nam nữ hàng ngày, cái cách thế trả giá bài học quá đắt đỏ của loài người đều y như nhau cả. Thế là loài người luôn luôn ôm lấy một tâm lý thời gian, không gian đề đón chờ kinh nghiệm, và đề lãnh lấy sự đào thải của luật nhân quả, đi từ giai đoạn này qua giai đoạn kia mà thôi. Thật như câu chuyện anh chàng Bát Giới ăn nhân sâm trong Tây du ký của người Trung hoa. Vì ăn mau nuốt lẹ quá nên không biết mùi vị của nó ra sao. rốt cuộc rồi phải đi năn nỉ xin ăn lại một cách hết sức buồn cười. Chở chưa bao giờ được chính đính chứng nghiệm thẳng vào sự việc một cách xứng đáng hết cả. Bởi vậy nên mới hóa ra càng thông minh bao nhiêu lại là càng ngu dốt bấy nhiêu

Trông ra hiện tượng giới của thiên nhiên, giác quan và cảm giác của loài người cũng như của bao nhiêu động vật khác, đều bị một hiện tượng đối nghịch nó ám ảnh như là sáng tối, ngày đêm, lớn nhỏ, trong ngoài, nóng, lạnh, có không vv… Tóm hết những cái ấy, tạm dùng hai chữ tương đối.

Vì sẵn cái dốt nát bên trong, nên nó vội quả quyết rằng sự vật chỉ là mâu thuẫn, đề luôn luôn ôm chầm lấy mâu thuẫn ấy vào lòng, đặng mà tạo thành một cuộc sống tràn ngập mâu thuẫn, đối nghịch, xung chướng tàn hại, giết chóc lẫn nhau. Thế mà vẫn chưa đã, vì bài học chưa được chín chắn. Cho nên lại phải lập thuyết đề chấp nhận thẳng rằng: chân lý của cuộc sống chỉ là mâu thuẫn, và phải là mâu thuẫn, thì thật là một bài học dại dột to lớn không biết chừng nào. Chớ không hay rằng: cái tương đối. cái đối nghịch, cái mâu thuẫn, cái âm dương, vv… tất cả những cái cặp ấy chẳng qua cũng chỉ là hiện tượng mà thôi, chớ không phải là hai cái. Dù sao đích thân của con người cũng chỉ là hiện tượng. Một cuộc sống xuất phát từ hiện tượng, và đích thân nó cũng là hiện tượng, chỉ vì quên rằng: chính mình cũng là một hiện tượng, vội tin bừa theo giác quan và cảm giác, không dùng đến trí tuệ, rong ruồi ra ngoài nên mới biến cuộc sống trở thành một cuộc tự sát đau khổ.

Sự ý thức bên trong của toàn thân con người đối với y học, nó chiếm một tầm quan trọng trong việc áp dụng giống ngừa đề tránh những bệnh truyền nhiễm. Thí dụ như người ta muốn tránh khỏi chết vì bệnh dịch tả, thì trái lại người ta dùng vì trùng bệnh dịch tả già yếu đề tiêm vào cơ thể trước khi bị bệnh dịch tả một thời gian, cho tế bào toàn thân được ý thức hóa thứ bệnh hầu có sức chống chọi khi có độc bệnh

ấy nhiễm vào. Bởi vậy muốn ngừa bệnh nào thì phải tìm giống ngừa của bệnh ấy. Tầm hoạt động của ý thức trên tâm lý cũng tương tự như vậy.

Bởi vậy tất cả những liều thuốc hay của các bậc tiền bối từ xưa đến nay, xuất phát ra từ nhiều địa phương khác nhau, nhiều thời đại, nhiều hoàn cảnh khác nhau, tuy dù cho vốn sẵn có khả năng đối phó với một thứ tật bệnh có tính chất toàn diện tồng thề và quốc tế đi nữa, nhưng chỉ vì không biết cách áp dụng, uống không đúng lúc lại thêm nuốt chừng, cho nên thuốc cộng thêm với thức ăn tạp nhạp đề kết thành một thứ bệnh thực tích mà thôi. Y hệt như một thứ thuốc khi uống phải tầy sao cho sạch ruột, rồi uống vào mới có công hiệu mà người bệnh lầm lẫn không biết sử dụng, không uống thuốc tây, đề đến nỗi uống vào không ngừa được bệnh, mà lại tạo them một thứ bệnh mới. Đến nay tôi thoạt nhớ lại câu chuyện làm tương của các bà khi cho đậu vào hũ đề kết hợp, nếu là cái hũ cũ từng đựng mắm mà không tìm cách xúc cho thật sách trước đã, thì đến sau cũng sẽ đem lại một kết quả: tương không ra tương mà mắm cũng không ra mắm, nó thành ra một thứ mùi khăm khẳm làm sao ấy. Cái cách học hỏi của tất cả người đời ngày nay nó cũng tương tự như vậy.

Bệnh dịch vật chất năm châu họp chợ của ngày nay, vốn nó là một thứ bệnh bắt nguồn từ cái động cơ hướng ngoại. Cho nên đích thị nó là một thứ vi trùng thuộc loại quốc tế siêu tố vi. Cho nên phải có thuốc giống ngừa miễn dịch quốc tế mới mong ngừa nồi.

Thế giới loài người ngày nay đang ở trong một tinh thần hoang mang, hoảng hốt, rối loạn, điên cuồng với các bệnh dịch vật chất chất năm châu họp chợ do một thứ vi trùng quốc tế siêu tố vi ấy, nó tàn hại không phương đối phó ấy là tại làm sao? Chung quy cũng không ngoài bởi các thức ăn có đủ chất bồ, cũng như các thứ thuốc có đủ khả năng ngừa bệnh đã thâu nhận từ xưa đến nay không tiêu hóa được, đột ngột gặp lúc độc bệnh lan tràn toàn thân mà ra vậy.

Trên một môi trường tâm lý phồ thông của tất cả loài người ngày nay, là làm sao cho vừa được thỏa mãn nhu cầu dục vọng cá nhân, mà cũng vừa được yên vui giải thoát, chớ thật tình ra chưa mấy ai có lòng muốn tìm một lối thoát đích thực. Bởi vậy, người thức giả nhìn thấy kết quả như trên là lẽ tất nhiên, chẳng có gì gọi là bỡ ngỡ xa lạ cả.

Cách thế tiến triền của vật chất một cách kỳ lạ của ngày nay như ăn cũng kỳ lạ, mặc cũng kỳ lạ, trang sức cũng kỳ lạ, sinh hoạt nam nữ cũng kỳ lạ, cho đến nghĩ ngợi học hỏi cũng kỳ lạ. Cùng cực như kiến trúc, phá hoại, giết chóc lẫn nhau cũng đều hiện bày sự tiến triền của vật chất một cách kỳ lạ mà ra. Và tận hang cùng ngõ hẻm đâu đâu cũng thế.

Chừng như con người có đủ khả năng tách rời hẳn thiên nhiên đề sống một đời cô lập hóa muốn làm gì thì làm vậy.

Ta thử xem, một ông kỹ sư của một nước cực kỳ văn minh, làm việc trong phòng lạnh, mãn buồi ra về lên xe có máy lạnh. Thế mà đến giờ tắm lại không mấy khi dám tắm nước lạnh, chỉ tắm toàn nước nóng, thì thật hết sức mia mai !

Người ta nói: loài người là một sinh vật linh hoạt nhất, câu nói ấy hình như không được đúng mấy. Do đâu mà biết ? Kìa như một người suốt cả đời sống trong bần cùng, thoạt nhiên gặp cảnh giàu sang, thì cái cốt tử bần cùng tỉ tiện cũng không thề nhất thời biến hóa.

Một người cứ đến bữa ăn, ăn vào một ít ớt, lâu năm chầy tháng đến sinh bệnh tật. Dù có ai bảo cũng khó mà nhất thời dứt sạch tận đáy lòng.

Một người sinh ra từ thuở bé đến lớn, suốt đời đau ốm liên miên không lúc nào được bình thường; Nếu bất thần may gặp một vị lương y chữa trị cho, nhất thời trở lại bình thường, thì dù cho cái bình thường hiện tại nó có hợp lý đến đâu đi nữa, đối với họ buồi đầu chỉ thấy là bứt rứt khó chịu như đánh mất một sự bình thường. Trong trường hợp này lương y cũng khó mà nhất thời làm cho họ hiều.

Trước kia, tôi có đề cập đến việc quyến luyến ao cầu tiêu của đàn cá võ, cũng tại lý này. Ở trong một thế giới lấy say làm tỉnh, biến quấy thành phải, lấy loạn làm thường, khó bề thức tỉnh của loài người ngày nay nó cũng tương tự như vậy.

Tất cả chúng sinh đều một cách thức bỏ quên phần mình, rong ruồi theo ngoại cảnh, thả trôi theo cảm giác, và ôm lấy cảm giác vào lòng, trải qua thời gian lâu xa biến thành một thứ thói quen, như bao nhiêu cách thức ghiền khác, trên cái thế ghiền ấy trở thành như tự nhiên. Thế rồi mỗi khi lại tiếp xúc với ngoại cảnh, trên cảm giác còn chồng thêm tư tưởng săn đuổi theo đề thâu nhận thêm nữa, và cứ thế mà diễn tiến. Thế là tất cả đều lười biếng thích thả trôi. Bởi vậy lúc nào cũng gò cương, lúc nào cũng ý thức đề khám phá chính con người của mình, là một việc làm đối với chúng sinh thật là thiên nan vạn nan vậy.. Do đó, đối với một người thiếu từng trải, dù có thiện chí muốn vượt khỏi lối mê đi nữa, có thề chỉ trong tíc tắc của những việc ăn uống tế nhị hằng ngày, hễ một chút sơ hở là rơi ngay vào lối cũ. Vì vậy mà một con người muốn thoát tục trong thế hệ này, nó phải khác hơn một con người thoát tục của thời đại vật chất năm châu họp chợ nhiều lắm. Một bằng chứng hiền nhiên đề cho ta thấy nhất là nhìn vào số nhân vật có thiện chí thoát trần của Phật giáo ngày nay, ta cũng đủ rõ, Trước kia tôi có nói: bao giờ con người còn dốt nát mù tịt về mình về chính thân tâm mình, về tất cả những gì có quan hệ đến mình, thì ngày đó con người ấy tuy sống trên một đời sống như thế nào mặc lòng, nhưng vẫn là một cuộc sống tôi mọi, là nghĩa như vậy.

Đến đây xin đừng ai bảo rằng: biết bao nhiêu là bác sĩ y khoa, họ đã tháo banh con người ra ánh sáng hết cả rồi thì sao ? Xin thưa rằng : nếu đã đọc kỹ từ trước thì không bao giờ nói thế.

Một sinh viên đại học y khoa hỏi bác sĩ giáo sư: Tại sao trong bụng con người ta tại có nhiều màng lắm thế ? Bác sĩ đáp: Có lẽ Đức Chúa Trời sắp đặt phần nội tạng của con người, Ngài cũng sợ sự va chạm hư hao tựa hồ như mình đóng thùng vật liệu bằng thủy tinh đề chuyên chở, nên chêm vào những màng cho được êm ả, vững chãi hơn như ta chêm bùi nhùi vào thùng vật liệu không khác. Đấy cái nghĩa tháo banh của các bác sĩ y khoa là như vậy.

Thế giới loài người ngày nay đề cập đến tình thương nhiều hơn bao giờ hết, vậy mà cả thế giới vẫn ngang nhiên biến thành phòng tuyến dẫn hỏa cho chiến tranh một cách mãnh liệt, thì thật là đáng nực cười.

Nếu ta chỉ tung ra vấn đề biên cương, chủng tộc, tôn giáo, tín ngưỡng thôi, thì cũng đủ cho phòng tuyến dẫn hỏa bốc cháy ngụt trời. Nhưng nếu ta chỉ đề cập đến vấn đề loài người với loài người, thì ta sẽ thấy sức dẫn hỏa bị mất hiệu lực đi 7, 8 phần. Thế mới biết ngay hồi đi tìm hạnh phúc, lại là con người đi tìm tai họa vậy. Nhưng nếu loài người thấy xa hơn chút nữa, chỉ dùng con mắt nhìn sinh vật mà nhìn nhau, thông qua phương diện đau ốm bệnh tật, mừng giận, khồ vui, thì ta sẽ thấy là bất cứ ở đâu, không cứ là chủng tộc nào, loài vật nào cũng đều cùng chung một cách là: đều ham sướng sợ khồ, vui cười, buồn khóc, giận cấu xé nhau, thương thì vuốt ve đon đả, bệnh tật thì rên rỉ xót xa, lành mạnh thì lăng xăng bay nhảy, lạnh thì co rút đắp điếm, nóng thì tắm quạt uống nước, giận quá thì lớn trái tim, giận quá thì thắt ruột, chả có giống nào khác giống nào. Đến đây ta sẽ thấy thoang thoáng một sức cảm thông, và phòng tuyến dẫn hỏa hết còn là ghê gớm linh thiêng nữa.

Tiến tới một bước nữa, nếu loài người đừng bỏ quên sự tìm hiều về mình, về chính con người của mình một cách chính chắn, thì loài người sẽ trở nên một thứ sinh vật linh thiêng tuyệt vời, và rồi con người sẽ chứng thực được rằng cả vũ trụ bao la muôn vàn bề bộn, luôn cả thân tâm mình cũng chỉ là những hiện tượng không hơn không kém.

Đến đây ta mới thấy phảng phất đậm đà một hương vị yên vui, cảm thông thấu suốt tất cả, và sức dẫn hỏa mới chịu tắt hẳn cho. Cái đó tôi gọi là giáp mặt với trạng thái «như».

Có người bảo: tại sinh ra khồ, già khồ, bệnh khồ, chết khô, thương gần không được khồ, ghét mà vẫn bị đeo theo một bên khồ, khi chưa được lo cho được khồ, được rồi sợ mất khồ, không bằng lòng với hiện tại nên khồ tức thì. Nhưng theo tôi thì tất cả những đau khồ trên thế gian này đều chung quy vào một điềm: là dốt nát về chính mình, chính thân tâm mình, cho nên cõi trần trở thành biền khô.

Loài người mất hẳn tinh thần cảm thông, không tiếp xúc thẳng với trạng thái « như » cũng tại như vậy.

Như trước kia tôi đã nói: chính vì con người dốt nát về mìna, về thân tâm mình, tạo nên tất cả sự thấy biết sai lầm làm cho cuộc sống trở nên mất hẳn thế quân bình nhỏ nhít từ sự ăn uống sinh hoạt, tâm tư của cá nhân, lớn đến xã hội, quốc gia, thế giới cũng đều bị điên đảo lộn mèo.

Vậy nên công việc cấp bách quan trọng nhất của loài người ngày nay là phải trở lại học hỏi về chính mình, chính thân mình trước đã, thì rồi mới có cơ lấy thế quân bình của cuộc sống, mới có sự cảm thông suốt cả vạn loại, mới tiếp xúc thẳng được với trạng thái « như đề mà thực hiện một tình thương chân thật không hạn lượng.

Vậy nên tôi nói: con người khi chưa biết gì hết về chính mình, chính thân tâm mình, thì dù có tin theo ông Phật hay tin theo khoa học hay không tin gì cả cũng đều là một thứ mê tín. Trên đời này có ba điều quan hệ nhất :

một là chỉ có cái đồng nhất, cái < như >> là cái rất quan hệ cho cuộc sống của con người. Ai chưa biết được cái ấy là người đó chưa trưởng thành.

hai là tất cả chúng sinh bò bay máy cựa là đáng thương xót chớ không phân người vật, vì tất cả đều dốt nát về mình, và bỏ lãng cái « như » không từng hay biết.

ba là chỉ có việc làm chỉnh lại sự đồ vỡ thế quân bình bên trong của chúng sinh, đề cho cuộc sống đúng y như nó, mà không phải là cuộc sống tràn ngập bệnh tật, giết chóc, khồ đau như ngày nay.

Đó là ba điều quan trọng được đặt lên hàng đầu; và tất cả những việc làm ấy chúng tôi mệnh danh là Y Đạo, và từ đây về sau là bắt đầu đi vào phần tế nhị.

000

Cơn khủng hoảng trầm trọng, cuộc sụp đồ toàn diện của thế giới loài người ngày nay, nó diễn tiến theo một tốc độ siêu kỷ hà. Con người sinh ra bằng đủ cách, chết chóc đau thương cũng bằng đủ cách, tàn hại lẫn

nhau cũng bằng đủ cách, đau khồ bệnh tật cũng bằng đủ cách. Sống trong khung cảnh cực kỳ xa hoa, thế mà loài người vẫn bị điên quýnh lên đồ xô nhau đi tìm cách thế giải quyết, đề ngăn chặn sức đồ vỡ đang diễn hành. Có kẻ đồ thừa cho tư bản, người thì đồ thừa tại vô sản, có người lại đồ thừa cho duy vật, người lại đồ thừa cho duy tâm có kẻ bảo tại sanh đẻ nhiều quá không đủ ăn mà lại đồ vỡ, có kẻ bảo tại chết nhiều quá làm cho con người mất bình tĩnh, có kẻ đồ thừa cho khí giới tối tân, bàn đủ thứ cách, nghĩ đủ thứ kiều, nhưng chả có ai có chỗ y cứ vững chắc. Thế rồi kẻ bày cách này, người bày cách khác lung tung nào chủ nghĩa này chủ nghĩa nọ, chính sách nọ chính sách kia, triết thuyết Đông, triết thuyết Tây, nào tôn giáo đại phương, nào tín ngưỡng quốc tế, nào hội nghị tài binh, nào lịch an toàn, nào cột chùm trứng, nào cột ống dẫn tinh, nào ngóng mong Trời Phật. Nhưng rốt lại tất cả những cái bày đặt đủ thứ lôi thôi ấy đều xuất phát từ sự hiều biết thiếu trưởng thành, đều là những thứ đề xua lẫn nhau lao mình rong ruồi theo ngành ngọn, và vẫn giữ trọn vẹn trạng thái mê tín dốt nát ngu muội về phần mình, về thân tâm mình. Cho nên tôi nói: dù cho khoa học vật chất có tiến triền thêm một dòng thời gian dài đăng đẳng nữa, thì tình trạng cũng y như bây giờ không hơn không kém, và sự sụp đồ có lẽ càng khủng khiếp hơn mà thôi.

Bao giờ con người chưa dám dốc tâm trọn vẹn đề chứng thực cho kỳ được cái khi chưa chớm phát của lòng mình, thì ngày đó con người còn chưa thấy được lối vào cảnh yên vui. Nhưng nếu con người chưa dám dốc hết tâm vào việc khám phá cái thoáng chớm phát của lòng mình, thì cũng không sao bắt gặp cái chưa chớm phát. Đây là hai việc làm vô cùng quan trọng đối với một người muốn đặt chân lên con đường khám phá, mà việc đầu tiên là việc phải tột bực thành thật với chính con người của mình trước.

Một lần nữa, tôi xin nói thẳng rằng: bao giờ thiếu ba điều kiện này là con người vẫn nằm tròn trong ách nô lệ. Cái nghĩa của câu hỏi được nêu ra : « CÓ THỀ NÀO CHÚNG TA VẪN SỐNG, VẪN HIỀU BIẾT, VẪN PHÁT MINH, VẪN SINH HOẠT? MÀ VẪN KHÔNG BỊ VƯỚNG VÀO VÒNG TỤC LỤY ĐƯỢC KHÔNG? » là tại vậy.

Khồng Tử nói: “Dạy cho một góc mà không biết ba góc kia, là không dạy nữa”. Cái tình thế phải vận toàn lực đề tự mở lối thoát lấy của loài người ngày nay, nó hàm chứa trong câu nói ấy. Ai đọc chuyện này mà sinh chán ghét là người đó đã có dịp gần với sự thật lắm rồi.

Ai đọc chuyện này mà sình oán hận là người đó sẽ tuyên tuyên dương và thực hành thêm.